راهنمایی کوتاه: برای پاسخ دادن، کار اصلی هر قوه را در یک کلمه به یاد بسپار: قانون‌گذاری، اجرا، عدالت.
گام‌به‌گام:
- ۱) اول مشخص کن پرسش دربارهٔ «دولت» است یا دربارهٔ «قوا»؛ این دو با هم فرق دارند.
- ۲) برای هر قوه، کار اصلی‌اش را در یک کلمه بنویس: مقننه = قانون‌گذاری، مجریه = اجرا، قضائیه = عدالت.
- ۳) بعد هر کار را با یک مثال ساده از زندگی روزمره توضیح بده.
- ۴) برای پرسش سوم از خودت بپرس: اگر قانونی با قانون اساسی مخالف باشد، چه اتفاقی می‌افتد؟
پاسخ نهایی:
۱۵) دو وظیفهٔ مهم دولت:
- تأمین امنیت و نظم: حفظ مرزهای کشور، برقراری امنیت در شهرها و جلوگیری از بی‌نظمی.
- ارائهٔ خدمات عمومی: ساختن مدرسه و بیمارستان، راه‌سازی، تأمین آب، برق و گاز و رسیدگی به آموزش و بهداشت مردم.
۱۶) وظایف قوای سه‌گانه به‌طور خلاصه:
- قوهٔ مقننه (مجلس شورای اسلامی): وضع و تصویب قوانین، تصویب بودجهٔ سالانه، نظارت بر کار دولت و رأی اعتماد دادن به وزیران.
- قوهٔ مجریه (رئیس‌جمهور و وزیران): اجرای قوانین، ادارهٔ روزمرهٔ کشور، ارائهٔ خدمات به مردم و آماده کردن بودجه.
- قوهٔ قضائیه: رسیدگی به شکایت‌ها و دعاوی، اجرای عدالت و مجازات مجرمان، بازگرداندن حقوق پایمال‌شدهٔ مردم و نظارت بر درست اجرا شدن قوانین.
۱۷) همهٔ قوانین کشور باید با قانون اساسی هم‌خوان باشند، چون قانون اساسی بالاترین و مهم‌ترین قانون کشور و میثاق ملی ماست؛ در آن اصول اصلی، ارزش‌ها و حقوق مردم مشخص شده است. اگر قانونی با آن مخالف باشد، آن قانون معتبر نیست، حقوق مردم آسیب می‌بیند و در کشور بی‌نظمی قانونی به وجود می‌آید. به همین دلیل شورای نگهبان بر هم‌خوانی مصوبات مجلس با قانون اساسی نظارت می‌کند.
مثال مشابه: مثل قواعد یک بازی گروهی است؛ اگر قانون اساسی «قاعدهٔ اصلی بازی» باشد، بقیهٔ قانون‌ها «قاعده‌های کوچک‌تر» هستند. قاعده‌های کوچک نباید با قاعدهٔ اصلی تضاد داشته باشند، وگرنه بازی به هم می‌ریزد.
اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری: همراه معلم یا با کمک کتاب، فهرست قانون اساسی را نگاه کن و ببین فصل مربوط به قوای سه‌گانه کجاست و نام هر قوه چگونه نوشته شده است.
