راهنمایی کوتاه: انفاق یعنی بخشیدن بدون چشم‌داشت، ولی تعاون یعنی همکاری دوطرفه برای رسیدن به یک هدف مشترک.
گام‌به‌گام:
- ۱) اول به «جهت کمک» نگاه کن: در انفاق، کمک از یک طرف به طرف نیازمند می‌رسد و او چیزی برای جبران ندارد؛ ولی در تعاون، هر دو طرف کمک می‌کنند و هر دو سود می‌برند.
- ۲) بعد به «هدف» فکر کن: هدف انفاق، رفع نیاز یک فرد یا خانوادهٔ نیازمند است؛ هدف تعاون، انجام یک کار مشترک است (مثل پاک‌سازی محله، ساختن یک پروژهٔ گروهی، یا ادارهٔ یک تعاونی).
- ۳) نوع رابطه را مقایسه کن: انفاق یک‌طرفه، داوطلبانه و همراه با ایثار و مهربانی است؛ تعاون دوطرفه، متقابل و همراه با تقسیم کار و مسئولیت است.
- ۴) به نتیجهٔ هر کدام نگاه کن: انفاق فقر را کم می‌کند و همدلی و انسجام اجتماعی می‌سازد؛ تعاون باعث می‌شود کارهای بزرگ با همیاری سریع‌تر و بهتر انجام شود و پیشرفت جامعه بیشتر شود.
- ۵) اشتراکشان را هم یادت باشد: هر دو نوعی همیاری و مسئولیت‌پذیری در برابر دیگران‌اند و هر دو به همبستگی جامعه کمک می‌کنند.
پاسخ نهایی: تعاون = همکاری متقابل افراد برای رسیدن به هدفی مشترک (هر دو طرف هم کمک می‌کنند و هم بهره می‌برند). انفاق = بخشیدن بخشی از مال، دانش یا توانایی خود به دیگران بدون توقع جبران و پاداش (یک‌طرفه و ایثارگرانه). پس تفاوت اصلی در «دوطرفه» بودن تعاون و «یک‌طرفه» بودن انفاق است.
مثال مشابه: اگر با دوستانت برای زیبا کردن حیاط مدرسه با هم کار کنید و هر کس کاری را انجام دهد، این تعاون است. اما اگر از پول توجیبی خودت دفتر و مدادی برای همکلاسی‌ای که ندارد بخری و هیچ انتظاری از او نداشته باشی، این انفاق است. اگر همان کار را با بقیهٔ بچه‌ها برای همهٔ دانش‌آموزان نیازمند مدرسه انجام دهید، هم تعاون کرده‌اید و هم انفاق.
اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری: سراغ درس‌های مربوط به «تعاون» و «همدلی و همیاری» در کتاب مطالعات اجتماعی هشتم برو و از خودت بپرس: در کارهای روزانه‌ام (مدرسه، محله، خانه) امروز کدام‌یک از این دو را انجام داده‌ام؟ با ساختن چند مثال از زندگی خودت، این دو مفهوم را بهتر از حفظ کردن یاد می‌گیری.
