راهنمایی کوتاه: پس از مرگ چنگیزخان، امپراتوری مغول میان فرزندانش تقسیم شد و ایران به قلمرو هولاکوخان (نوهٔ چنگیز) رسید که به نام «ایلخانان» شناخته میشود.
گامبهگام:
- پس از مرگ چنگیزخان در سال ۶۲۴ هجری قمری (۱۲۲۷ میلادی)، امپراتوری عظیم مغول میان چهار پسر او (جوجی، چغتای، اوگتای و تولوی) تقسیم شد.
- ایران به سهم پسر کوچک چنگیز یعنی تولوی رسید و بعدها نوهٔ او، هولاکوخان، به عنوان فرمانروای این سرزمین منصوب شد.
- هولاکوخان در سال ۶۵۶ هجری (۱۲۵۸ میلادی) با لشکرکشی به ایران، خلافت عباسی را در بغداد ساقط کرد و سلسلهٔ «ایلخانان» را پایهگذاری نمود.
- حکومت ایلخانان حدود ۸۰ سال (تا سال ۷۳۶ هجری) بر ایران و بخشهایی از عراق و آناتولی ادامه یافت.
- در این دوره، ایرانیان تحت فشار مالیاتهای سنگین و نابودی بسیاری از شهرها قرار گرفتند، اما بعدها ایلخانان (مانند غازانخان) به اسلام گرویدند و تا حدی به رونق فرهنگ و اقتصاد ایران کمک کردند.
پاسخ نهایی: پس از مرگ چنگیز، ایران بخشی از قلمرو ایلخانان مغول به فرمانروایی هولاکوخان شد و این سلسله تا حدود یک قرن بر ایران حکومت کرد. این دوره با ویرانیهای فراوان آغاز شد اما بعدها به تدریج به اصلاحات و پیشرفتهای فرهنگی انجامید.
مثال مشابه: شاید دیدهاید که بعد از مرگ یک پادشاه، پسرانش قلمرو را بین خود تقسیم میکنند، درست مانند این جا که امپراتوری چنگیز میان چهار پسرش تقسیم شد و سهم ایران به یکی از نوادگانش رسید.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: دربارهٔ غازانخان و اصلاحات او در ایران مطالعه کن. او یکی از ایلخانانی بود که به اسلام گروید و مالیاتها را کاهش داد.
