راهنمایی کوتاه: رسانه (مثل تلفن و کتاب) وسیلهای برای انتقال پیام است؛ اما ابزار و روش (مثل کلام) خودِ راه صحبت کردن یا نوشتن است. تفاوت اصلی در نقش آنهاست.
گامبهگام:
- ابتدا تعریف رسانه: رسانه هر چیزی است که پیام را از فرستنده به گیرنده میرساند. مثل تلفن (وسیله صوتی) یا کتاب (وسیله نوشتاری).
- تعریف ابزار و روش (کلام): کلام یعنی گفتار یا سخن گفتن. این یک روش ارتباطی است که میتواند با رسانههای مختلف مثل تلفن یا صحبت رو در رو استفاده شود.
- تفاوت اصلی: رسانه کانال یا بستر انتقال است، اما ابزار و روش (کلام) خودِ عمل گفتن یا نوشتن است. مثلاً وقتی با تلفن صحبت میکنی، تلفن رسانه است و کلام روش.
- مثال بیشتر: در کتاب، کاغذ و جوهر رسانه هستند و محتوای نوشته (نوشتار) روش. خود کتاب رسانهای است که از روش نوشتاری استفاده میکند.
- نتیجه: یک روش (مثل کلام) میتواند از رسانههای مختلف (تلفن، رادیو، کتاب) استفاده کند و یک رسانه میتواند روشهای مختلف (کلام، نوشتار، تصویر) را حمل کند.
پاسخ نهایی: رسانه (تلفن و کتاب) وسیله یا کانالی است که پیام از طریق آن منتقل میشود. اما ابزار و روش (کلام) خودِ شیوه ارتباطی (مثل حرف زدن) است. رسانه ظرف پیام است، روش محتوای آن.
مثال مشابه: فرض کن میخواهی به دوستت در شهر دیگر بگویی «سلام». اگر از تلفن استفاده کنی، تلفن رسانه است و گفتن «سلام» روش (کلام). اگر نامه بنویسی، نامه رسانه است و نوشتن روش. پس روش ثابت است ولی رسانه تغییر میکند.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: درباره «مدل ارتباطی» و «انواع رسانه» جستجو کن. میتوانی بفهمی که این دو در علوم ارتباطات چه نقش مهمی دارند.