راهنمایی کوتاه: حمله چنگیز خان به ایران به دلیل کشته شدن سفیران و بازرگانان مغول توسط حاکم شهر اترار در قلمرو خوارزمشاهیان بود.
گامبهگام:
- ۱) چنگیز خان، رهبر مغولها، در ابتدا قصد توسعه تجارت با خوارزمشاهیان را داشت و کاروانی پر از کالاهای ارزشمند به همراه سفیران به سوی آنها فرستاد.
- ۲) وقتی کاروان مغول به شهر اترار (در شمال ایران امروزی) رسید، حاکم آن شهر به دستور سلطان خوارزمشاه (محمد دوم) به کاروان حمله کرد و بازرگانان و سفیران مغول را به قتل رساند.
- ۳) چنگیز خان ابتدا سعی کرد موضوع را از راه صلح حل کند و سفیر دیگری فرستاد تا توضیح بخواهد، اما خوارزمشاه سفیر جدید را نیز کشت یا تحقیر کرد.
- ۴) این عمل خوارزمشاه بهانهای به دست چنگیز خان داد تا با لشکر بزرگ خود به ایران حمله کند. او این حمله را انتقام خون بازرگانان و سفیران مغول اعلام کرد.
پاسخ نهایی: بهانه چنگیز خان برای حمله به ایران، کشته شدن سفیران و تجار مغول در شهر اترار به دست حاکم خوارزمشاهی بود. این اتفاق باعث شد که چنگیز خان در سال ۶۱۶ هجری قمری (۱۲۱۹ میلادی) به ایران لشکرکشی کند و بخش بزرگی از آن را تصرف نماید.
مثال مشابه: فرض کنید یک گروه از بازرگانان یک کشور به کشور دیگر سفر میکنند و حاکم آنها را ناحق میکشد. در آن صورت، کشور بازرگانان ممکن است برای گرفتن انتقام و احقاق حق، اعلام جنگ کند. البته در تاریخ معمولاً این بهانهها پیچیدهتر هستند.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی درباره امپراتوری مغول، شخصیت چنگیز خان و سرنوشت خوارزمشاهیان بیشتر مطالعه کنی.