راهنمایی کوتاه: در دوره سلجوقی، مساجد با طرحهای جدید و کاربردی ساخته شدند.
گامبهگام:
- ۱) در معماری مساجد سلجوقی، یک ابتکار مهم، ساخت گنبدخانهی بزرگ روی محراب بود. این گنبد فضای اصلی نماز را مشخص میکرد.
- ۲) ابتکار دیگر، اضافه کردن چهار ایوان در چهار طرف حیاط مرکزی مسجد بود. ایوانها فضاهای سرپوشیده و زیبایی برای استراحت و آموزش بودند.
- ۳) در اطراف حیاط مرکزی، شبستانها (اتاقهای ستوندار) ساخته میشدند که برای نمازگزاران در روزهای گرم یا سرد مناسب بودند.
- ۴) استفاده از آجرکاری، گچبری و کاشیکاری برای تزیین مساجد نیز در این دوره رواج بیشتری یافت.
پاسخ نهایی: در ساختن مساجد ایرانی دوره سلجوقی، ابتکارهای خاصی مانند گنبدخانهی بزرگ روی محراب و طرح چهارایوانی اطراف حیاط مرکزی به کار رفت. در اطراف حیاط، شبستانها و ایوانها ساخته میشدند.
مثال مشابه: مسجد جامع اصفهان یک نمونهی عالی از این سبک است. حیاط بزرگ، چهار ایوان اطراف آن و گنبد زیبای جنوبی، ویژگیهای اصلی مساجد سلجوقی را نشان میدهد.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی تصاویر مسجد جامع اصفهان یا مسجد جامع زواره را ببینی تا این معماری را بهتر درک کنی. همچنین میتوانی دربارهی نقش مدارس علمیه که گاهی در کنار این مساجد ساخته میشدند تحقیق کنی.
