راهنمایی کوتاه: برای حل کردن مقدار بیشتری از یک ماده در آب، باید شرایطی ایجاد کنیم که ظرفیت انحلال آب افزایش یابد.
گامبهگام:
- ۱) ابتدا اطلاعات مسئله را بررسی میکنیم: در دمای ۳۰ درجه سانتیگراد، حداکثر ۳۰ گرم ماده در ۱۰۰ گرم آب حل میشود.
- ۲) این مقدار (۳۰ گرم) را «حلالیت» ماده در آن دما مینامند. یعنی محلول در این نقطه اشباع شده است.
- ۳) حالا میخواهیم ۱۰ گرم دیگر (یعنی در مجموع ۴۰ گرم) در همان ۱۰۰ گرم آب حل کنیم.
- ۴) برای افزایش حلالیت یک ماده جامد در آب، معمولاً باید دمای آب را افزایش دهیم.
- ۵) با گرم کردن آب، جنبش مولکولهای آب بیشتر شده و میتوانند ذرات بیشتری از ماده جامد را در خود حل کنند.
- ۶) بنابراین، برای حل کردن ۱۰ گرم اضافی، باید دمای آب را از ۳۰ درجه سانتیگراد بالاتر ببریم (مثلاً به ۴۰ یا ۵۰ درجه).
پاسخ نهایی: برای حل کردن ۱۰ گرم ماده اضافی در محلول قبلی (که در دمای ۳۰ درجه اشباع شده)، باید دمای آب را افزایش دهیم.
مثال مشابه: اگر در دمای ۲۰ درجه فقط ۲۰ گرم شکر در ۱۰۰ گرم آب حل شود، برای حل کردن ۳۰ گرم شکر، باید آب را گرم کنیم.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: حلالیت مواد نه تنها به دما، بلکه به نوع ماده و فشار (برای گازها) نیز بستگی دارد. معمولاً حلالیت جامدها با افزایش دما زیاد میشود، اما حلالیت گازها در آب با افزایش دما کم میشود.
یادآوری ایمنی: هنگام گرم کردن مایعات، از بزرگترها کمک بگیر و مراقب باش تا دچار سوختگی نشوی.