راهنمایی کوتاه: مخلوط‌ها را بر اساس یکنواخت بودن ذره‌هایشان دسته‌بندی می‌کنیم.
گام‌به‌گام:
- ۱) مخلوط وقتی درست می‌شود که دو یا چند ماده کنار هم قرار بگیرند، ولی با هم پیوند شیمیایی نسازند و هر ماده ویژگی خودش را نگه دارد.
- ۲) اگر ذره‌های مواد در همه جای مخلوط یکسان و یکنواخت پخش شده باشند و نتوانیم اجزا را با چشم جدا ببینیم، به آن مخلوط همگن یا محلول می‌گوییم؛ مثل آب و شکر، آب نمک و شربت.
- ۳) اگر ذره‌ها یکنواخت پخش نشده باشند و بتوانیم اجزا را ببینیم، مخلوط ناهمگن است؛ مثل ماسه در آب، سالاد و آب و روغن.
- ۴) مخلوط ناهمگن خودش دو نوع دارد: معلق، که ذره‌هایش بزرگ‌اند و کم‌کم ته‌نشین می‌شوند (مثل آب گل‌آلود)؛ و کلوئید، که ذره‌هایش ریزند، ته‌نشین نمی‌شوند و نور را پراکنده می‌کنند (مثل شیر، ژله و مِه).
- ۵) پس می‌توانیم هم بگوییم دو دسته اصلی داریم (همگن و ناهمگن)، و هم اگر ناهمگن را دقیق‌تر نگاه کنیم، سه دسته داریم (محلول، کلوئید، معلق).
پاسخ نهایی: مخلوط‌ها در حالت کلی به دو دسته تقسیم می‌شوند: مخلوط همگن (محلول) و مخلوط ناهمگن. مخلوط ناهمگن هم به دو نوع معلق و کلوئید بخش می‌شود؛ یعنی در یک نگاه دقیق‌تر، سه دسته داریم: محلول، کلوئید و معلق.
مثال مشابه: هوا یک مخلوط همگن (محلول گازی) است، دود یک کلوئید است و آب همراه با ماسه یک مخلوط معلق است.
اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری: یک قاشق شکر و یک قاشق ماسه را جداگانه در دو لیوان آب بریز، هم بزن و بعد از چند دقیقه به آن‌ها نگاه کن تا تفاوت محلول و معلق را با چشم خودت ببینی.
یادآوری ایمنی: مواد آزمایشگاهی را نچش و در دهان نگذار، و هنگام کار با آب و ظرف شیشه‌ای مراقب باش تا چیزی نشکند یا نریزد.
