دسته‌بندی مخلوط‌ها در علوم هشتم

راهنمایی کوتاه: مخلوط‌ها را بر اساس «یکنواخت بودن» و دیده‌شدن یا نشدن اجزا دسته‌بندی می‌کنیم.

گام‌به‌گام:

• ۱) به مخلوط نگاه کن: آیا اجزایش را با چشم می‌بینی؟ مثلاً شکر در آب دیده نمی‌شود، ولی ماسه در آب دیده می‌شود.
• ۲) اگر همه‌جای مخلوط یکنواخت باشد و اجزا قابل تشخیص نباشند، آن را مخلوط همگن (محلول) می‌نامیم؛ مثل آب و نمک یا آب و شکر.
• ۳) اگر اجزا قابل تشخیص باشند یا ذره‌ها یکنواخت پخش نشده باشند، مخلوط ناهمگن است؛ مثل آب و ماسه یا سالاد.
• ۴) یک حالت میانی هم داریم: کلوئید؛ ذره‌ها آن‌قدر کوچک‌اند که تَه نمی‌نشینند و از هم جدا دیده نمی‌شوند، اما مخلوط همگن هم نیستند؛ مثل شیر و ژله.
• ۵) پس مخلوط ناهمگن خودش هم می‌تواند «معلق» باشد (ذره‌ها ته می‌نشینند) یا «کلوئید» (ذره‌ها ته نمی‌نشینند).

پاسخ نهایی: مخلوط‌ها در دو دستهٔ اصلی جای می‌گیرند: همگن و ناهمگن؛ و کلوئید حالت میانی بین این دو است. پس اگر بپرسند «چند دسته؟» جواب کوتاه این است: دو دستهٔ اصلی.

مثال مشابه:

• شربت آب‌لیمو → مخلوط همگن
• سالاد میوه → مخلوط ناهمگن
• شیر → کلوئید

یک پرسش چندگزینه‌ای برای تمرین: کدام‌یک مخلوط همگن است؟

• آب و ماسه
• آب و شکر
• سالاد
• شیر

اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری: بپرس «چگونه مخلوط‌ها را از هم جدا می‌کنند؟»؛ مثلاً با صاف‌کردن، سرریزکردن، تبخیر یا تقطیر. می‌توانیم مرحله‌به‌مرحله بررسی کنیم.