راهنمایی کوتاه: محلول وقتی است که یک ماده در مادهٔ دیگر پخش شود و مخلوط یکدست شود؛ نامحلول یعنی ماده حل نمی‌شود و جدا می‌ماند.
گام‌به‌گام:
۱) محلول یک مخلوط همگن است؛ یعنی ذره‌های حل‌شونده بین ذره‌های حلال پخش می‌شوند و با چشم دیده نمی‌شوند.
۲) در محلول، ماده ته‌نشین نمی‌کند و مخلوط شفاف و یکدست می‌ماند.
۳) مادهٔ محلول ماده‌ای است که می‌تواند در یک حلال مثل آب حل شود؛ مانند شکر و نمک.
۴) مادهٔ نامحلول ماده‌ای است که در آن حلال حل نمی‌شود؛ مانند ماسه در آب یا روغن در آب.
۵) حل شدن به نوع ماده، دما و مقدار حلال بستگی دارد. برای تشخیص، مخلوط را هم بزنید و صبر کنید؛ اگر ذرات جدا و ته‌نشین شد، نامحلول است.
پاسخ نهایی: محلول مخلوطی همگن از حلال و حل‌شونده است که اجزایش در هم پخش شده‌اند. نامحلول ماده‌ای است که در حلال حل نمی‌شود و به صورت ذرات جدا، رسوب یا لایهٔ روی سطح می‌ماند.
مثال مشابه: شکر در آب محلول است، نمک در آب محلول است، ماسه در آب نامحلول است و روغن در آب نامحلول است.
اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری: در دو لیوان آب، یکی شکر و یکی ماسه بریزید، هم بزنید و بعد از چند دقیقه آن‌ها را با هم مقایسه کنید.
یادآوری ایمنی: مواد ناشناخته را نچشید و بو نکنید و آزمایش‌ها را با راهنمایی معلم انجام دهید.
