راهنمایی کوتاه: بدن ما با کمک هورمونهای انسولین و گلوکاگون، قند خون را در محدودهای سالم نگه میدارد.
گامبهگام:
- ۱) وقتی غذا میخوریم، قند (گلوکز) از غذا وارد خون میشود و قند خون بالا میرود.
- ۲) لوزالمعده (پانکراس) این افزایش را حس میکند و هورمون انسولین ترشح میکند.
- ۳) انسولین به سلولهای بدن (مثل ماهیچهها و کبد) دستور میدهد تا گلوکز را از خون بگیرند و بهعنوان انرژی مصرف کنند یا ذخیره نمایند.
- ۴) وقتی قند خون پایین میآید (مثلاً بین وعدههای غذایی)، لوزالمعده هورمون گلوکاگون ترشح میکند.
- ۵) گلوکاگون به کبد دستور میدهد تا قند ذخیرهشده (گلیکوژن) را به گلوکز تبدیل کند و دوباره به خون بفرستد.
- ۶) این چرخه مدام تکرار میشود تا قند خون همیشه در حد متعادل (حدود ۷۰ تا ۱۱۰ میلیگرم در دسیلیتر) باقی بماند.
پاسخ نهایی: بدن با ترشح بهموقع دو هورمون انسولین (برای کاهش قند خون) و گلوکاگون (برای افزایش قند خون)، سطح گلوکز خون را تنظیم میکند. لوزالمعده مرکز کنترل این فرآیند است.
مثال مشابه: مثل ترموستات بخاری است که دمای اتاق را تنظیم میکند: اگر هوا سرد شود، بخاری روشن میشود (گلوکاگون) و اگر گرم شود، خاموش میشود (انسولین).
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی درباره بیماری دیابت تحقیق کنی که در آن یا انسولین بهاندازه کافی ساخته نمیشود یا سلولها به آن پاسخ نمیدهند و قند خون بالا میرود.
یادآوری ایمنی: اگر خودت یا کسی در اطرافتان علائم قند خون خیلی بالا (تشنگی زیاد، تکرر ادرار) یا خیلی پایین (عرق سرد، لرزش) را دارد، حتماً به بزرگتر یا پزشک اطلاع دهید.