راهنمایی کوتاه: هر دو هورمون هستند، اما در شرایط مختلف و برای اهداف متفاوتی در بدن ترشح میشوند.
گامبهگام:
- ۱) شناسایی هر هورمون: گلوکاگون و کورتیزول هر دو هورمونهایی هستند که سطح قند خون (گلوکز) را در بدن تنظیم میکنند.
- ۲) منشأ ترشح: گلوکاگون توسط سلولهای آلفای جزایر لانگرهانس در لوزالمعده (پانکراس) ساخته میشود. کورتیزول توسط غده فوق کلیوی (آدرنال) تولید میشود.
- ۳) محرک ترشح: گلوکاگون وقتی ترشح میشود که قند خون پایین باشد (مثلاً بین وعدههای غذایی). کورتیزول در پاسخ به استرس (فیزیکی یا روانی) و همچنین در ساعات صبحگاهی به طور طبیعی ترشح میشود.
- ۴) عملکرد اصلی: عملکرد اصلی گلوکاگون، افزایش سریع قند خون است. این کار را با تجزیه گلیکوژن ذخیره شده در کبد به گلوکز انجام میدهد. عملکرد اصلی کورتیزول، افزایش قند خون در طولانیمدت و تأمین انرژی در شرایط استرس است. این کار را با تجزیه پروتئینها و چربیها و تبدیل آنها به گلوکز انجام میدهد.
- ۵) سرعت عمل: اثر گلوکاگون سریعتر است (دقیقهها تا ساعت). اثر کورتیزول کندتر و طولانیمدتتر است (ساعتها تا روزها).
پاسخ نهایی: تفاوت اصلی در منبع ترشح (لوزالمعده در مقابل غده فوق کلیوی)، محرک ترشح (قند خون پایین در مقابل استرس) و مکانیسم عمل (تجزیه سریع گلیکوژن در مقابل تجزیه پروتئین و چربی برای تولید گلوکز) است. گلوکاگون مثل یک کمکفوری برای قند خون پایین عمل میکند، در حالی که کورتیزول مثل یک مدیر انرژی در شرایط سخت و طولانی عمل میکند.
مثال مشابه: فرض کن بدن یک شهر است. گلوکاگون مثل یک مأمور آتشنشانی است که سریع برای خاموش کردن آتش (پایین بودن قند خون) میآید. کورتیزول مثل شهردار است که برای مدیریت بحران طولانیمدت (مثل زلزله یا استرس) برنامهریزی میکند و منابع جدیدی را بسیج میکند.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی درباره هورمون انسولین (که اثر مخالف گلوکاگون دارد) و ارتباط غده هیپوفیز با غده فوق کلیوی تحقیق کنی.
