راهنمایی کوتاه: این دو کانی به ما میگویند که محلّی که امروز آنها را پیدا میکنیم، روزگاری یک دریا یا دریاچه بوده که آب آن تبخیر شده است.
گامبهگام:
- هالیت (نمک طعام) و ژیپس (گچ) هر دو از نوع کانیهای رسوبی هستند.
- این کانیها در اثر تبخیر آب دریاها یا دریاچههای قدیمی به وجود میآیند.
- هر چه آب بیشتر تبخیر شود، نخست کانیهای کمحلتر مثل ژیپس و سپس کانیهای پرحلتر مثل هالیت رسوب میکنند.
- پیدا شدن این کانیها نشان میدهد که در آن منطقه زمانی آب شور و راکد وجود داشته و سپس خشک شده است.
- به این نوع سنگها «سنگهای تبخیری» میگویند.
پاسخ نهایی: کانی هالیت و ژیپس نشاندهندهی وجود دریاها یا دریاچههای قدیمی هستند که آب آنها تبخیر شده و این مواد معدنی را بر جای گذاشته است.
مثال مشابه: فرض کن یک لیوان آب نمک داری و آن را در آفتاب بگذاری تا آبش تبخیر شود. بعد از مدتی ته لیوان دانههای سفید نمک میبینی. دقیقاً همین فرآیند در طبیعت در مقیاس بزرگ رخ میدهد.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: دربارهی سنگهای رسوبی و چرخهی سنگها در کتاب علوم بخوان. همچنین میتوانی دربارهی دریاچههای شور مثل دریاچه ارومیه تحقیق کنی.