راهنمایی کوتاه: درس دوم دربارهٔ تغییرهای شیمیایی است؛ تغییرهایی که مادهٔ جدید می‌سازند و در زندگی کاربرد دارند.
گام‌به‌گام:
۱) تغییر فیزیکی فقط شکل یا حالت ماده را عوض می‌کند؛ مثل آب شدن یخ. تغییر شیمیایی مادهٔ نو می‌سازد؛ مثل سوختن کاغذ.
۲) نشانه‌های تغییر شیمیایی: تولید گاز، تغییر رنگ، ایجاد رسوب، تولید گرما یا نور، و تغییر بو.
۳) در سوختن، سوخت با اکسیژن واکنش می‌دهد و گاز کربن‌دی‌اکسید، بخار آب و انرژی تولید میشود. سوخت‌های فسیلی می‌توانند آلودگی هوا ایجاد کنند.
۴) فتوسنتز در گیاهان یک تغییر شیمیایی است: گیاه با نور خورشید، کربن‌دی‌اکسید و آب را به غذا و اکسیژن تبدیل می‌کند.
۵) تنفس هم تغییر شیمیایی است: بدن با اکسیژن، غذا را مصرف می‌کند و انرژی، کربن‌دی‌اکسید و آب تولید می‌کند.
پاسخ نهایی: تغییر شیمیایی وقتی رخ می‌دهد که ماده‌ها به ماده‌های تازه تبدیل شوند. سوختن، فتوسنتز، تنفس، پختن غذا، هضم غذا و زنگ‌زدن آهن نمونه‌اند. در این تغییرها جرم ماده از بین نمی‌رود؛ فقط به شکل‌های دیگر درمی‌آید؛ این موضوع با قانون پایستگی جرم بیان میشود.
مثال مشابه: اگر یک تکه کاغذ را بسوزانی، خاکستر و دود و گرما می‌بینی؛ این نشانهٔ تغییر شیمیایی است، نه فقط تغییر شکل.
اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری: در خانه چند تغییر را فهرست کن و بگو فیزیکی است یا شیمیایی؛ مثلاً خرد کردن شکر، پختن تخم‌مرغ، زنگ‌زدن میخ.
یادآوری ایمنی: هیچ مادهٔ شیمیایی را بدون اجازهٔ بزرگ‌ترها نمی‌آزمای، به مواد ناشناخته نزدیک نشو و هنگام کار با آتش یا مواد گرم از بزرگ‌ترها کمک بگیر.
