راهنمایی کوتاه: بله، آسیب نخاع میتواند باعث ناتوانیهای حسی و حرکتی متفاوتی شود که بستگی به محل آسیب دارد.
گامبهگام:
- ۱) درک نخاع: نخاع مانند یک بزرگراه اطلاعاتی است که پیامهای حسی (مثل لمس، درد، گرما) از بدن به مغز و پیامهای حرکتی از مغز به ماهیچهها میبرد.
- ۲) محل آسیب: نخاع از بالا به پایین (گردن تا کمر) امتداد دارد. هر بخش از نخاع مسئول ارسال و دریافت پیام برای قسمت خاصی از بدن است.
- ۳) قاعده کلی: هرچه آسیب به نخاع بالاتر باشد (مثلاً در ناحیه گردن)، قسمت بیشتری از بدن تحت تأثیر قرار میگیرد. آسیب در قسمتهای پایینتر نخاع (مثلاً کمر) فقط بر پاها و قسمت پایین تنه تأثیر میگذارد.
- ۴) تفاوت در حس و حرکت: اگر آسیب در بخشی از نخاع باشد که پیامهای حسی از دست را منتقل میکند، فرد ممکن است حس دست خود را از دست بدهد. اگر آسیب در بخشی باشد که پیامهای حرکتی به پاها میرود، فرد ممکن است نتواند پاهایش را حرکت دهد.
- ۵) نتیجه: بنابراین، دو نفر با آسیبهای نخاعی در مکانهای مختلف، ناتوانیهای حسی و حرکتی کاملاً متفاوتی را تجربه خواهند کرد.
پاسخ نهایی: بله، افراد با آسیب نخاعی ناتوانیهای حسی و حرکتی متفاوتی پیدا میکنند. دلیل اصلی این است که هر بخش از نخاع مسئول حس و حرکت قسمت خاصی از بدن است. محل دقیق آسیب تعیین میکند که کدام قسمتهای بدن تحت تأثیر قرار میگیرند.
مثال مشابه: فرض کنید سیمهای برق یک ساختمان را داریم. اگر سیم مربوط به لامپ آشپزخانه قطع شود، فقط چراغ آشپزخانه خاموش میشود. اگر سیم اصلی ورودی قطع شود، کل ساختمان تاریک میشود. آسیب نخاع هم شبیه همین است: محل قطع ارتباط، تعیینکننده وسعت ناتوانی است.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی درباره نقش مهرههای ستون فقرات در محافظت از نخاع تحقیق کنی. همچنین میتوانی بپرسی: «چرا آسیب نخاع در ناحیه گردن بسیار جدیتر از آسیب در ناحیه کمر است؟»
یادآوری ایمنی: نخاع بخش بسیار حساس و مهمی از بدن است. همیشه در ورزشها و فعالیتهایی که خطر آسیب به سر و ستون فقرات وجود دارد، از وسایل محافظتی مناسب استفاده کن.