راهنمایی کوتاه: باردار کردن اجسام نارسانا با روش تماس خوب نیست، ولی روش القا فقط برای رساناها کار میکند.
گامبهگام:
- اجسام به دو دسته رسانا (فلزها) و نارسانا (مانند پلاستیک، چوب خشک) تقسیم میشوند.
- در روش تماس، یک جسم باردار به جسم دیگری میخورد و بار به آن منتقل میشود. این روش برای رساناها خوب است چون بار روی سطح پخش میشود.
- برای نارساناها، بار در نقطه تماس میماند و پخش نمیشود، بنابراین روش تماس برای باردار کردن کامل آنها مناسب نیست.
- در روش القا، بدون تماس، یک جسم باردار را نزدیک یک رسانا میگیریم و بارها در رسانا جابهجا میشوند. سپس با اتصال به زمین، رسانا باردار میشود.
- القا فقط برای رساناها کار میکند، زیرا بارهای الکتریکی در نارسانا آزادانه حرکت نمیکنند. در نارسانا فقط قطبش (جدایی موقتی بارها) رخ میدهد.
پاسخ نهایی: روش تماس برای باردار کردن اجسام نارسانا خوب نیست، و روش القا فقط برای همهٔ اجسام (فقط رساناها) جواب میدهد، نه نارساناها.
مثال مشابه: اگر یک شانهی پلاستیکی (نارسانا) را به موهایتان بمالید، با روش مالش باردار میشود، نه تماس. اما اگر میلهی فلزی (رسانا) را با یک پارچهی پشمی مالش دهید و سپس با یک قوطی فلزی تماس دهید، قوطی باردار میشود (تماس). برای القا، یک گلولهی فلزی کوچک را نزدیک یک میلهی باردار بیاورید و سپس آن را به زمین وصل کنید تا بار اضافی تخلیه شود و گلوله بار مخالف بگیرد.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: در کلاس نهم دربارهٔ خازن و نحوهی ذخیرهی بار بیشتر میخوانی. همچنین میتوانی با آزمایش سادهای (با کمک بزرگترها) تفاوت رسانا و نارسانا را ببینی.
