راهنمایی کوتاه: فصل نهم کتاب علوم هشتم دربارهی "نور و بازتاب" است که به رفتار نور و تشکیل تصویر در آینهها میپردازد.
گامبهگام:
- ۱) نور چیست؟ نور شکلی از انرژی است که به صورت خط راست حرکت میکند و به ما امکان دیدن اجسام را میدهد.
- ۲) بازتاب نور: وقتی نور به سطح یک جسم برخورد میکند، ممکن است جذب، عبور یا بازتاب شود. بازتاب منظم در سطوح صاف (مانند آینه) و بازتاب نامنظم در سطوح ناصاف رخ میدهد.
- ۳) قانون بازتاب: زاویهی تابش همیشه با زاویهی بازتاب برابر است. این زاویهها نسبت به خط عمود بر سطح اندازهگیری میشوند.
- ۴) انواع آینه: آینهی تخت (تصویر مجازی، مستقیم و هماندازه)، آینهی مقعر (کاو) و آینهی محدب (کوژ). هر کدام ویژگیهای تصویر متفاوتی دارند.
- ۵) تشکیل تصویر در آینهی مقعر: بسته به فاصلهی جسم از کانون آینه، تصویر میتواند حقیقی یا مجازی، بزرگتر یا کوچکتر، و مستقیم یا وارونه باشد.
- ۶) کاربردها: از آینهها در میکروسکوپ، تلسکوپ، چراغ قوه، دندانپزشکی و بسیاری از وسایل روزمره استفاده میشود.
پاسخ نهایی: در این فصل با ماهیت نور، قانون بازتاب، انواع آینهها (تخت، مقعر، محدب) و چگونگی تشکیل تصویر در آنها آشنا میشویم. نور در خط راست حرکت میکند و با برخورد به سطوح بازتاب مییابد. آینهها با توجه به شکل خود، تصاویر مختلفی ایجاد میکنند که در زندگی کاربردهای فراوانی دارند.
مثال مشابه: اگر نور چراغ قوه را به یک آینهی تخت بتابانید، پرتو نور در جهت دیگری منعکس میشود. اگر همان نور را به یک قاشق براق (که سطحی مقعر یا محدب دارد) بتابانید، پرتوها به شکل متفاوتی بازتاب مییابند و ممکن است نور در یک نقطه متمرکز یا پخش شود.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی آزمایش سادهای انجام دهی: یک آینه را در نور خورشید بگیر و سعی کن پرتو بازتابیده را روی دیوار متمرکز کنی. چه اتفاقی میافتد؟ این آزمایش به تو در درستی بازتاب نور کمک میکند.