راهنمایی کوتاه: الکتریسیته جریان الکترونهاست که انرژی را منتقل میکند و زندگی مدرن را ممکن ساخته است.
گامبهگام:
- ۱) الکتریسیته چیست؟ الکتریسیته نوعی انرژی است که از حرکت ذرات ریز باردار به نام الکترونها در یک ماده (معمولاً سیم) ایجاد میشود.
- ۲) مدار الکتریکی: برای استفاده از الکتریسیته، به یک مسیر بسته به نام مدار نیاز داریم که شامل منبع انرژی (مثل باتری)، سیمها و مصرفکننده (مثل لامپ) است.
- ۳) جریان و ولتاژ: جریان الکتریکی (آمپر) مقدار الکترونهای در حال حرکت است. ولتاژ (ولت) نیرویی است که الکترونها را به حرکت درمیآورد.
- ۴) مقاومت: مقاومت (اهم) مخالفت ماده با عبور جریان است. قانون اهم میگوید: (ولتاژ = جریان × مقاومت).
- ۵) تولید الکتریسیته: الکتریسیته در نیروگاهها از طریق تبدیل انرژیهای دیگر (مثل انرژی مکانیکی در توربینهای آبی یا بادی، انرژی شیمیایی در باتری، انرژی نورانی در سلول خورشیدی) تولید میشود.
- ۶) کاربردها: روشنایی، گرمایش، وسایل الکترونیکی، موتورها و تقریباً همه فناوریهای مدرن.
پاسخ نهایی: الکتریسیته انرژی حاصل از حرکت الکترونهاست که در یک مدار بسته جریان مییابد. برای استفاده از آن به منبع انرژی، مسیر هادی و مصرفکننده نیاز داریم. مقدار آن با جریان و ولتاژ توصیف میشود و با قانون اهم محاسبه میگردد. الکتریسیته از تبدیل سایر انرژیها به دست میآید و پایه تمدن امروزی است.
مثال مشابه: باتری قلمی یک منبع ولتاژ (۱٫۵ ولت) است. وقتی آن را در یک چراغ قوه قرار میدهی، مدار بسته میشود، جریان از باتری به لامپ میرسد و لامپ روشن میشود. مقاومت رشته لامپ، انرژی الکتریکی را به نور و گرما تبدیل میکند.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی درباره تفاوت جریان مستقیم (DC) و متناوب (AC)، یا نحوه کار یک کلید برق تحقیق کنی. آزمایش ساده ساخت مدار با باتری، سیم و لامپ کوچک نیز بسیار مفید است.
یادآوری ایمنی: هرگز با دست خیس یا با وسایل فلزی به پریز برق یا سیمهای لخت دست نزن. برق شهری ولتاژ بسیار بالایی دارد و میتواند باعث برقگرفتگی خطرناک شود.
