تفاوت نیروی جاذبه، گرانش و مغناطیسی

راهنمایی کوتاه: این سه نیرو، هر کدام منشأ و ویژگی‌های متفاوتی دارند.

گام‌به‌گام:

• ۱) نیروی جاذبه: این نیرو به معنای کشش بین دو جسم است. در واقع، جاذبه یک مفهوم کلی است که می‌تواند شامل گرانش یا حتی نیروهای دیگر باشد. اما در گفتار روزمره، معمولاً منظور همان گرانش است.
• ۲) گرانش: یک نیروی خاص و بنیادی در طبیعت است. گرانش نیرویی است که بین هر دو جسمی که جرم دارند، وجود دارد. هرچه جرم جسم بیشتر باشد، نیروی گرانش قوی‌تر است. مثال: نیرویی که زمین را به دور خورشید نگه می‌دارد یا نیرویی که باعث سقوط سیب از درخت می‌شود.
• ۳) نیروی مغناطیسی: این نیرو بین آهنرباها یا بین آهنربا و برخی فلزات (مانند آهن) ایجاد می‌شود. برخلاف گرانش، این نیرو فقط روی مواد خاصی اثر می‌گذارد. آهنرباها دو قطب شمال و جنوب دارند. قطب‌های همنام یکدیگر را دفع و قطب‌های غیرهمنام یکدیگر را جذب می‌کنند.
• ۴) تفاوت اصلی: گرانش همیشه جاذبه است و فقط به جرم بستگی دارد. اما نیروی مغناطیسی می‌تواند هم جاذبه و هم دافعه باشد و به خاصیت مغناطیسی مواد وابسته است.
• ۵) دامنه اثر: گرانش در مقیاس‌های بسیار بزرگ (مثل کهکشان‌ها) هم اثر می‌گذارد، اما نیروی مغناطیسی معمولاً در فواصل کوتاه‌تر مؤثر است.

پاسخ نهایی: نیروی جاذبه یک اصطلاح کلی برای کشش است. گرانش یک نیروی بنیادی است که بین همه اجسام دارای جرم عمل می‌کند و همیشه جاذبه است. نیروی مغناطیسی بین مواد خاص (آهنرباها و فلزات مغناطیسی) عمل می‌کند و می‌تواند هم جاذبه و هم دافعه باشد.

مثال مشابه: فکر کن یک آهنربا و یک توپ پلاستیکی داری. آهنربا می‌تواند یک گیره کاغذ آهنی را جذب کند (نیروی مغناطیسی). اما همان آهنربا، توپ پلاستیکی را جذب نمی‌کند. در مقابل، گرانش زمین هم آهنربا و هم توپ پلاستیکی را به سمت خود می‌کشد.

اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری: می‌توانی آزمایش ساده‌ای انجام دهی: یک آهنربا را به چند شیء مختلف (مانند گیره کاغذ، مداد پاک‌کن، سکه) نزدیک کن و ببین کدام یک جذب می‌شوند. این به تو کمک می‌کند بفهمی نیروی مغناطیسی روی چه موادی اثر می‌گذارد.