راهنمایی کوتاه: در این پرسشها، اثر نزدیک کردن یک میله باردار به یک برقنما (الکتروسکوپ) را بررسی میکنیم. برقنما وسیلهای است که با باز یا بسته شدن برگههایش وجود بار الکتریکی را نشان میدهد.
گامبهگام:
- پرسش اول: میله با بار منفی به برقنمای باردار نزدیک میشود. اگر برقنما بار مثبت داشته باشد، بارهای منفی میله، بارهای مثبت را جذب میکنند و برگهها جمعتر میشوند (کاهش بازشدگی). اگر برقنما بار منفی داشته باشد، بارهای منفی همدیگر را میرانند و برگهها بازتر میشوند (افزایش بازشدگی).
- پرسش دوم: میله با بار مثبت را به برقنمای خنثی نزدیک میکنیم. در اثر القا، بارهای منفی (الکترونها) به سمت میله جذب میشوند و در بالای برقنما جمع میشوند و بارهای مثبت در برگهها میمانند. برگهها که هر دو بار مثبت دارند، از هم دور شده و باز میشوند.
- پرسش سوم: اگر هر میله بارداری (مثبت یا منفی) را به برقنمای خنثی نزدیک کنیم، پدیده القا رخ میدهد. بار مخالف میله در بالای برقنما و بار همنام در برگهها جمع میشود. برگهها به دلیل داشتن بار همنام از هم باز میشوند. اگر میله را دور کنیم، بارها به حالت اول برمیگردند و برگهها بسته میشوند.
پاسخ نهایی:
- در پرسش اول: بستگی به نوع بار برقنما دارد – اگر مخالف باشد برگهها جمع و اگر همنام باشد برگهها بازتر میشوند.
- در پرسش دوم: برگههای برقنمای خنثی در اثر القا باز میشوند.
- در پرسش سوم: نزدیک کردن هر میله بارداری به برقنمای خنثی باعث باز شدن برگهها میشود (القا).
مثال مشابه: فرض کن یک شانه پلاستیکی را با پارچه پشمی مالیدهای (باردار شده) و آن را به یک تکه کاغذ کوچک نزدیک میکنی. کاغذ جذب شانه میشود. این هم مانند القای بار است: بار مخالف در کاغذ ایجاد میشود و جذب صورت میگیرد.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: درباره سه روش باردار شدن (مالش، تماس و القا) مطالعه کن. همچنین میتوانی آزمایش کنید که اگر میله باردار را به برقنما بمالی (تماس) چه اتفاقی میافتد.
یادآوری ایمنی: در آزمایشهای الکتریسیته ساکن، از وسایل خشک و غیررسانا استفاده کن. از دست زدن به قطعات الکترونیکی حساس خودداری کن تا به آنها آسیب نزنی.
