فصل نهم

راهنمایی کوتاه: وقتی یک میلهٔ شیشه‌ای مالیده شده با ابریشم را به برق‌نمای باردار مثبت نزدیک می‌کنی، ورقه‌های برق‌نما بیشتر از هم باز می‌شوند.

• گام‌به‌گام:
• ۱) میلهٔ شیشه‌ای با پارچهٔ ابریشمی مالش داده می‌شود. در این فرایند، شیشه تعدادی الکترون از دست می‌دهد و بار مثبت پیدا می‌کند.
• ۲) برق‌نمایی را در نظر بگیر که از قبل بار مثبت دارد. یعنی کلاهک و ورقه‌های آن هم بار مثبت دارند.
• ۳) وقتی میلهٔ شیشه‌ای (با بار مثبت) را به کلاهک نزدیک می‌کنی، بارهای مثبت روی کلاهک از میله دور می‌شوند (نیروی رانش).
• ۴) این بارهای مثبت به سمت ورقه‌ها حرکت می‌کنند و بار ورقه‌ها بیشتر می‌شود.
• ۵) چون بار ورقه‌ها زیادتر می‌شود، نیروی رانش بین آن‌ها هم بیشتر می‌شود و ورقه‌ها از هم دورتر می‌شوند (انحراف افزایش می‌یابد).

پاسخ نهایی: انحراف ورقه‌های برق‌نما بیشتر می‌شود.

مثال مشابه: اگر یک بادکنک را به موهایت بمالی (بار منفی می‌گیرد) و آن را به برق‌نمای باردار مثبت نزدیک کنی، ابتدا ورقه‌ها کمی جمع می‌شوند (جاذبه) و سپس اگر بادکنک را خیلی نزدیک کنی، ممکن است دوباره باز شوند (القا). این موضوع نشان می‌دهد که اثر نزدیک کردن بارها به برق‌نما به علامت بار بستگی دارد.

اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری: دربارهٔ «الکتریسیتهٔ ساکن» و «القای الکترواستاتیکی» در کتاب علوم تجربی پایهٔ هشتم مطالعه کن. همچنین می‌توانی آزمایش مالش میله‌های مختلف (شیشه‌ای، پلاستیکی) با پارچه‌های گوناگون را انجام دهی و نتیجه را یادداشت کنی.