راهنمایی کوتاه: در این بیت، شاعر با لحن انتقادی و بدون انتظار پاسخ واقعی از مخاطب سؤال میکند؛ بنابراین یک پرسش انکاری است.
گامبهگام:
- متن بیت را دوباره بخوان: «تا کی آخر چو بنفشه سر غفلت در پیش ..؟ حیف باشد که تو در خوابی و نرگس بیدار»
- ببین که آیا شاعر انتظار دارد مخاطب جواب دهد یا فقط میخواهد نکتهای را گوشزد کند.
- شاعر میگوید «تا کی» یعنی «تا چه زمانی» و این نشان میدهد که از رفتار مخاطب ناراحت است و قصد سرزنش دارد.
- در پرسش انکاری، پاسخ در خود سؤال نهفته است؛ اینجا منظور این است که دیگر نباید غافل باشی.
- پس این بیت یک پرسش انکاری است، نه معمولی.
پاسخ نهایی: این بیت یک پرسش انکاری است.
مثال مشابه: «مگر تو را چه شده است که اینقدر بیتابی؟» – این هم یک پرسش انکاری است برای نشاندادن تعجب و انتقاد.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: در کتاب فارسی نهم، درس «رستگاری» یا «آداب زندگانی» نمونههایی از پرسش انکاری آورده شده است. میتوانی آنها را با دقت بخوانی.