راهنمایی کوتاه: این جمله یک پرسش بلاغی است که برای تأکید و نه برای دریافت پاسخ واقعی پرسیده میشود.
گامبهگام:
- ۱) جمله را بخوانید: «به کدامین گناه کشته شدند؟»
- ۲) به معنای آن توجه کنید: گوینده میپرسد آنها به کدام گناه کشته شدند.
- ۳) هدف از پرسش را بررسی کنید: آیا گوینده واقعاً میخواهد نام یک گناه خاص را بداند؟
- ۴) خیر. در این بافت شعری، گوینده میداند که آنها بیگناه کشته شدهاند. پرسش برای بیان اعتراض و تأکید بر بیگناهی آنهاست.
- ۵) این نوع پرسش که پاسخش از پیش معلوم است و برای تأثیرگذاری عاطفی یا تأکید به کار میرود، «پرسش بلاغی» یا «سؤال انکاری» نام دارد.
پاسخ نهایی: این جمله یک پرسش بلاغی (سؤال انکاری) است. در این نوع پرسش، هدف دریافت اطلاعات جدید نیست، بلکه هدف تأکید بر یک مفهوم (مثل بیگناهی مقتولان) و ایجاد تأثیر عاطفی در مخاطب است.
مثال مشابه:
- «مگر من با تو چه کردهام؟» (هدف: بیان این که من کاری نکردهام)
- «آیا این عدالت است؟» (هدف: بیان این که این کار عادلانه نیست)
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: در کتاب ادبیات، به آرایهی «استفهام انکاری» توجه کن. این آرایه دقیقاً همان پرسش بلاغی است و اغلب در شعر و نثر برای بیان اعتراض، حسرت، تأسف یا تأکید به کار میرود. میتوانی در اشعار حافظ، سعدی و معاصران نمونههای بیشتری از آن را پیدا کنی.
