تحلیل نقش دستوری جمله

سلام! خیلی خوبه که به نقش‌های دستوری جمله‌ها دقت می‌کنی. بیا با هم این جمله زیبا رو تحلیل کنیم.

راهنمایی کوتاه: برای تحلیل نقش دستوری، باید هر بخش جمله رو شناسایی کنیم و ببینیم چه کاری در جمله انجام می‌ده.

گام‌به‌گام:

1. اول کل جمله رو بخونیم: «روزها می‌گذشت و هر روز، درخت وجود نصیرالدین پربارتر می‌شد، اما هر چه بیشتر می‌آموخت، عشق و علاقه‌اش به دانش‌اندوزی نیز بیشتر می‌شد.»
2. جمله اصلی از دو بخش تشکیل شده که با «اما» به هم وصل شدن. پس دو گزاره داریم.
3. بخش اول: «روزها می‌گذشت و هر روز، درخت وجود نصیرالدین پربارتر می‌شد»
   - «روزها»: نهاد (فاعل) برای فعل «می‌گذشت»
   - «می‌گذشت»: فعل
   - «هر روز»: قید زمان
   - «درخت وجود نصیرالدین»: نهاد (فاعل) برای فعل «پربارتر می‌شد»
   - «پربارتر می‌شد»: فعل
4. بخش دوم: «هر چه بیشتر می‌آموخت، عشق و علاقه‌اش به دانش‌اندوزی نیز بیشتر می‌شد»
   - «هر چه بیشتر می‌آموخت»: جمله وابسته شرطی
   - «عشق و علاقه‌اش به دانش‌اندوزی»: نهاد (فاعل)
   - «نیز»: قید تأکید
   - «بیشتر می‌شد»: فعل
5. «و» حرف ربط همپایه‌ساز هست که دو گزاره رو در بخش اول به هم وصل می‌کنه.
6. «اما» حرف ربط مقابل‌ساز هست که دو بخش اصلی جمله رو به هم وصل می‌کنه.

پاسخ نهایی:

• جمله مرکب است (از دو گزاره اصلی تشکیل شده).
• نقش‌های اصلی:
  - نهاد‌ها: «روزها»، «درخت وجود نصیرالدین»، «عشق و علاقه‌اش به دانش‌اندوزی»
  - فعل‌ها: «می‌گذشت»، «پربارتر می‌شد»، «می‌آموخت»، «بیشتر می‌شد»
  - حروف ربط: «و» (همپایه‌ساز)، «اما» (مقابل‌ساز)
  - قیدها: «هر روز» (زمان)، «نیز» (تأکید)
• جمله وابسته: «هر چه بیشتر می‌آموخت» (شرطی)

مثال مشابه:

«باران می‌بارید و زمین تر می‌شد، اما هر چه باران بیشتر می‌بارید، هوای تازه‌تر می‌شد.»
در این مثال هم دو بخش داریم که با «اما» به هم وصل شدن و هر بخش فعل و نهاد خودش رو داره.

اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری:

سعی کن جمله‌های کتاب‌های دیگه رو هم تحلیل کنی. اول نهاد و فعل رو پیدا کن، بعد ببین چه کلمات دیگه‌ای به جمله اضافه شدن و چه نقشی دارن. هر چقدر بیشتر تمرین کنی، راحت‌تر می‌تونی نقش‌های دستوری رو تشخیص بدی.