راهنمایی کوتاه: قرابت معنایی یعنی پیدا کردن ارتباط معنایی بین کلمات، عبارات یا ابیات.
گامبهگام:
- ۱) ابتدا به یاد داشته باش که «قرابت» یعنی نزدیکی و شباهت.
- ۲) در ادبیات، قرابت معنایی یعنی دو یا چند کلمه، عبارت یا بیت شعر، مفهوم یا احساس مشابهی را بیان کنند.
- ۳) برای پیدا کردن قرابت، باید معنی اصلی و مفهوم پنهان متن را بفهمی.
- ۴) سپس به دنبال کلمات کلیدی، تصاویر شعری (تشبیه، استعاره) و احساسات مشترک بگرد.
- ۵) مثال: اگر یک بیت دربارهٔ گذر زمان و بیت دیگر دربارهٔ فرصت از دست رفته باشد، هر دو مفهوم «زودگذری» را دارند و با هم قرابت معنایی دارند.
پاسخ نهایی: قرابت معنایی در ادبیات فارسی به معنای شباهت و نزدیکی در مفهوم، مضمون یا احساس بین اجزای مختلف یک متن (مانند کلمات، جملات یا ابیات شعر) است. این ابزار به ما کمک میکند تا ارتباطهای عمیقتر بین قسمتهای مختلف یک شعر یا نثر را کشف کنیم.
مثال مشابه: فرض کن دو بیت شعر داریم:
بیت اول: «چون سبزهای که بر لب جویی رستهست / زودش به دست باد و باران پژمردهست» (شاملو)
بیت دوم: «این قافله عمر عجب میگذرد / دریاب دمی که با طرب میگذرد» (حافظ)
هر دو بیت مفهوم «زودگذری و ناپایداری زندگی» را بیان میکنند، پس با هم قرابت معنایی دارند.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: سعی کن برای شعرهای کتاب درسیات، کلمات کلیدی و مضامین اصلی را استخراج کنی. سپس شعرهای مختلف را با هم مقایسه کن و ببین آیا مضامین مشترکی دارند یا نه. این کار مهارت تو را در درک قرابت معنایی قویتر میکند.
