در این تمرین، یک نمونه سوال از مبحث پرسش انکاری (سوال بلاغی) برایت طراحی کردهام. ابتدا سوال را بخوان و سپس با راهنمایی گامبهگام پاسخ را پیدا کن.
سوال: کدام یک از جملات زیر نمونهای از «پرسش انکاری» است؟
- الف) آیا امروز هوا بارانی است؟
- ب) مگر میشود کسی وطن خود را دوست نداشته باشد؟
- ج) چه کتابی میخوانی؟
- د) چند سال داری؟
راهنمایی کوتاه: در پرسش انکاری، گوینده انتظار پاسخ «نه» یا تأکید بر یک حقیقت را دارد و معمولاً با «مگر» یا «آیا» همراه با نفی شروع میشود.
گامبهگام:
۱) ابتدا به دنبال جملهای بگرد که با «مگر» یا «آیا» شروع شده باشد و فعل آن منفی باشد.
۲) بررسی کن که آیا گوینده واقعاً منتظر پاسخ است یا فقط میخواهد نکتهای را تأکید کند.
۳) در گزینهها، گزینه «الف» یک سوال عادی است. گزینه «ج» و «د» سوالات معمولی با کلمات پرسشی هستند.
۴) گزینه «ب» با «مگر» شروع شده و فعل «دوست نداشته باشد» منفی است. این جمله در واقع به این معناست که «همه وطن خود را دوست دارند» و انتظار پاسخ «نه» دارد.
پاسخ نهایی: گزینه «ب» نمونهای از پرسش انکاری است.
مثال مشابه: جملهای مثل «مگر انسان میتواند بدون آب زنده بماند؟» نیز یک پرسش انکاری است که بر ضرورت آب تأکید دارد.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: به کتاب درسی فارسی نهم، درس بلاغت و آرایههای ادبی مراجعه کن. همچنین میتوانی با جستجوی «سوال انکاری» در اینترنت مثالهای بیشتری پیدا کنی.
