راهنمایی کوتاه: هر «گروه اسمی» یک کلمهٔ اصلی دارد که به آن هسته میگویند و بقیهٔ کلمهها وابسته هستند؛ وابستهها یا پیش از هسته میآیند یا پس از آن.
گامبهگام:
۱) اول هسته را پیدا کن: کلمهای که گروه دربارهٔ آن حرف میزند و اگر حذف شود، معنا از دست میرود (مثلاً «کتاب» در «این دو کتابِ نو»).
۲) هر چه پیش از هسته آمده «وابستهٔ پیشین» است. شش وابستهٔ پیشین را به یاد داشته باش:
- حرف نشانهٔ «را»
- صفت اشاره: این، آن، همین، همان
- صفت شمارشی: دو، سوم، چند، هیچ، همه
- صفت پرسشی: کدام، چند، چه
- صفت تعجبی: چه، عجب
- صفت عالی: بهترین، بزرگترین
۳) هر چه پس از هسته آمده «وابستهٔ پسین» است. سه وابستهٔ پسین داریم: صفت بیانی (کتابِ خوب)، مضافالیه (کتابِ مریم) و نشانهٔ نکره «ی» (کتابی).
۴) آزمون ساده برای تشخیص هسته: وابسته را حذف کن؛ اگر جمله باز هم معنا داشت ولی کامل نبود، آن کلمه وابسته بوده است.
۵) صفت بیانی دربارهٔ ویژگی هسته توضیح میدهد، اما مضافالیه مالک یا متعلق را نشان میدهد؛ همین تفاوت، کار را ساده میکند.
پاسخ نهایی: در گروه اسمی، هسته اسم اصلی است و وابستهها دو دستهاند:
- وابستههای پیشین (پیش از هسته): را، صفت اشاره، صفت شمارشی، صفت پرسشی، صفت تعجبی، صفت عالی.
- وابستههای پسین (پس از هسته): صفت بیانی، مضافالیه، نشانهٔ نکره «ی».
نمونه: این دو کتابِ نوِ مریم ← هسته: کتاب؛ وابستههای پیشین: این (اشاره)، دو (شمارشی)؛ وابستههای پسین: نو (صفت بیانی)، مریم (مضافالیه).
مثال مشابه: «آن سه دانشآموزِ کوشا» ← هسته: دانشآموز؛ «آن» صفت اشاره و «سه» صفت شمارشی (وابستهٔ پیشین)؛ «کوشا» صفت بیانی (وابستهٔ پسین). حالا خودت این جمله را بررسی کن: «هر چند گلِ خوشبو».
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: یک متن کوتاه از درس دوم بردار و همهٔ گروههای اسمی آن را جدا کن، سپس زیر هستهٔ هر کدام خط بکش و وابستهها را با فلش مشخص کن.