راهنمایی کوتاه: سنایی شاعری از قرن پنجم و ششم هجری است که عرفان را وارد شعر فارسی کرد.
گام‌به‌گام:
- ۱) نام کامل او ابوالجد مجدود بن آدم سنایی غزنوی است و حدود سال ۴۷۳ هجری در غزنه (در افغانستان امروزی) به دنیا آمد و حدود سال ۵۲۵ هجری در همان‌جا درگذشت.
- ۲) در جوانی شاعر مدح و ستایش دربار بود، اما بعد از مدتی به عرفان و پرهیزگاری روی آورد و از مدح پادشاهان دست کشید.
- ۳) مهم‌ترین آثارش: «حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه» (مثنوی بلند عرفانی)، «سیر العباد الی المعاد» و «دیوان اشعار» که قصیده، غزل و رباعی دارد.
- ۴) ویژگی مهم او این است که اولین شاعر فارسی‌زبانی است که مفاهیم عرفانی، عشق الهی و اندرز را جدی و گسترده در شعر وارد کرد؛ به همین دلیل او را «پدر شعر عرفانی فارسی» می‌نامند.
- ۵) زبان او ساده و در عین حال پر از تصویر و پند است؛ در قصیده‌ها لحن قوی و در غزل‌ها لحن لطیف دارد.
- ۶) شاعران بعدی مثل عطار و مولوی از او تأثیر گرفتند؛ مولوی گفته است: «عطار روح بود و سنایی دو چشم او».
پاسخ نهایی: سنایی غزنوی شاعر قرن پنجم و ششم هجری است که پس از دورهٔ مدح‌گویی، به شعر عرفانی روی آورد. معروف‌ترین کتابش «حدیقة الحقیقه» است. او را پیشرو و پدر شعر عرفانی فارسی می‌دانند و عطار و مولوی ادامه‌دهندهٔ راه او هستند.
مثال مشابه: اگر بخواهی دربارهٔ شاعر دیگری هم تحقیق کنی، مثلاً عطار نیشابوری، همان چهار پرسش را بپرس: کی بود؟ کجا زندگی کرد؟ چه نوشت؟ چرا مهم است؟
اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری: چند بیت از «حدیقة الحقیقه» را پیدا کن و ببین چه پندی در آن هست؛ یا یک غزل سنایی را با یک غزل حافظ مقایسه کن و تفاوت لحنشان را بگو.
