راهنمایی کوتاه: بیت داده شده در مورد آفرینش و ستایش خداوند و توجه به نشانههای او در جهان هستی است.
- بیت اصلی: آفرین همه تنبیه خداوند دل است دل ندارد که نداند به خداوند اقرار
- این بیت به این معنی است که آفرینش و نظم جهان نشانهای از قدرت و حکمت خداوند است و هر انسانی باید به وجود او اقرار کند.
گامبهگام:
- ۱) بررسی گزینه ۱: چشم بگشا هر چه بینی آیتی از خداست دل بیدار کن هر چه دانی معرفت از اوست - این بیت نیز به نشانههای خداوند در جهان اشاره دارد.
- ۲) بررسی گزینه ۲: در هر ذره نشانه ای از هستی اوست هر که بیند دلش به اقرار اوست - این بیت نیز بر وجود نشانههای خداوند در ذرات جهان تاکید دارد.
- ۳) بررسی گزینه ۳: ای همه هستی ز تو پیدا شده خاک ضعیف از تو توانا شده - این بیت در ستایش خداوند و اشاره به آفرینش و قدرت او دارد.
- ۴) بررسی گزینه ۴: برگ درختان سبز در نظر هوشیار هر ورقش دفتر است معرفت کردگار - این بیت نیز به نشانههای آفرینش خداوند در طبیعت اشاره دارد.
پاسخ نهایی: با توجه به مفهوم بیتها، گزینه ۳ اگرچه به ستایش خداوند پرداخته اما مستقیما به مفهوم «اقرار به وجود خداوند بر اساس نشانههای آفرینش» که در بیت اصلی و سایر گزینهها وجود دارد، اشاره ندارد.
مثال مشابه: در سایر ابیات حافظ و مولوی نیز به این مضامین بر میخوریم.