راهنمایی کوتاه: «همخانواده» یعنی کلمههایی که از یک ریشه ساخته شدهاند و «مخالف» یعنی واژههایی با معنای روبهرو.
گامبهگام:
- ۱) ریشه واژه را پیدا کن؛ ریشه «ستایش» از «ستودن» است.
- ۲) از همان ریشه با پسوند و پیشوند، کلمههای تازه بساز تا همخانواده به دست بیاید.
- ۳) معنای واژه را در ذهن بگو (ستایش = تعریف و تحسین کردن) و بعد دنبال معنای برعکس بگرد (نکوهش، سرزنش).
- ۴) هر واژه را در یک جمله کوتاه به کار ببر تا در حافظهات بماند.
- ۵) همین کار را برای واژههای مهم متن درس هم انجام بده.
پاسخ نهایی:
- همخانوادههای «ستایش»: ستودن، ستوده، ستودنی، ستایشگر، ستاینده، ستایشآمیز.
- مخالفهای «ستایش»: نکوهش، سرزنش، ملامت، تحقیر، دشنام.
- مترادفها (نه مخالف): تحسین، تمجید، تعریف، سپاس.
- «سپاس»: همخانواده → سپاسگزار، سپاسگزاری، سپاسگزارانه، ناسپاس | مخالف → ناسپاسی، کفران نعمت.
- «خرد»: همخانواده → خردمند، خردمندی، خردورز، خردورزی | مخالف → جهل، نادانی.
- «آفرید»: همخانواده → آفریدن، آفرینش، آفریدگار، آفریننده، آفریده | مخالف → ویرانی، نابودی، نیستی.
- «جان»: همخانواده → جاندار، جانور، جانانه، جانافزا | مخالف → تن، بدن (در برخی بیتها).
- «دانستن»: همخانواده → دانا، دانش، دانشمند، دانستن | مخالف → نادانی، جهل.
مثال مشابه: اگر بپرسند همخانواده و مخالف «بخشیدن» چیست، پاسخ این است: همخانواده → بخشنده، بخشش، بخشایش؛ مخالف → دریغ کردن، خسیس بودن.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: یک جدول سهستونی در دفترت بکش: ستون اول واژه، ستون دوم همخانوادهها، ستون سوم مخالفها. اگر بگویی کدام بیت یا کدام واژهی ستایش را میخواهی، همان را با هم بررسی میکنیم.