راهنمایی کوتاه: برای فهمیدن اینکه کدام بیت ردیف ندارد، باید ببینی آیا کلمهای عیناً در پایان دو مصراع تکرار شده و قبل از آن یک قافیهی درست وجود دارد یا نه.
گامبهگام:
- ۱) هر گزینه را بررسی کن: ببین پایان دو مصراع چه کلمهای تکرار شده است.
- ۲) در گزینهی (الف) کلمهی «خویش» در هر دو مصراع تکرار شده، ولی کلمات قبل از آن یعنی «منگر» و «فرو بر» قافیهی مشترک ندارند («گر» و «بر» با هم همقافیه نیستند).
- ۳) در گزینههای (ب)، (ج) و (د) قبل از کلمهی تکراری یک قافیهی درست وجود دارد: «سرد» و «جوانمرد» (رد)، «درمان» و «فرمان» (ان)، «آغاز» و «باز» (از). بنابراین آن کلمهی تکراری ردیف است.
- ۴) در گزینهی (الف) چون قافیهای قبل از «خویش» نیست، خود «خویش» نقش قافیه را بازی میکند و ردیف جداگانهای وجود ندارد.
پاسخ نهایی: گزینهی (الف) بیتی است که در آن ردیف وجود ندارد.
مثال مشابه: بیت «به نام خداوند جان و خرد / کزین برتر اندیشه برنگذرد» نیز ردیف ندارد؛ پایان مصراعها «خرد» و «برنگذرد» است که هیچ کلمهای عیناً تکرار نشده است.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: برای تشخیص بهتر ردیف و قافیه، به کتاب درسنامهی فارسی نهم مراجعه کن و چند بیت دیگر را تمرین کن.
