راهنمایی کوتاه: ساز و کار چرخ و تسمه، با وجود سادگی و کاربرد گسترده، محدودیتهایی دارد که در طراحی ماشینآلات باید در نظر گرفته شوند.
گامبهگام:
- ۱) لغزش تسمه: تسمه ممکن است روی چرخها بلغزد، به خصوص در هنگام راهاندازی یا تحت بار زیاد. این لغزش باعث کاهش نسبت سرعت دقیق و اتلاف انرژی میشود.
- ۲) محدودیت در انتقال گشتاور بالا: این ساز و کار برای انتقال قدرت و گشتاورهای بسیار بالا مناسب نیست. تسمه تحت بارهای سنگین ممکن است پاره شود یا دچار کشش دائمی (خزش) گردد.
- ۳) نیاز به تنظیم و نگهداری: تسمه با گذشت زمان کش میآید و شل میشود. بنابراین نیاز به تنظیم دورهای فاصله بین محورها یا تعویض تسمه وجود دارد.
- ۴) محدودیت در نسبتهای سرعت: نسبت سرعت قابل دستیابی معمولاً محدود است (معمولاً تا ۱:۷). برای نسبتهای خیلی بالا یا خیلی پایین، کارایی آن کاهش مییابد.
- ۵) حساسیت به شرایط محیطی: روغن، گرما، رطوبت و گرد و غبار میتوانند عمر و عملکرد تسمه (به خصوص تسمههای لاستیکی) را به شدت کاهش دهند.
- ۶) نیاز به فاصله محوری: این ساز و کار برای انتقال حرکت بین دو محور با فاصله نسبتاً زیاد مناسب است. برای محورهای خیلی نزدیک یا خیلی دور، کارایی مطلوبی ندارد.
پاسخ نهایی: معایب اصلی ساز و کار چرخ و تسمه عبارتند از: امکان لغزش و کاهش راندمان، محدودیت در انتقال گشتاورهای سنگین، نیاز به نگهداری و تنظیم مداوم، حساسیت به عوامل محیطی و محدودیت در نسبتهای سرعت قابل دستیابی.
مثال مشابه: در یک دستگاه دریل ستونی قدیمی، ممکن است با افزایش بار روی مته، صدای جیرجیر بشنوید. این صدا اغلب نشانه لغزش تسمه روی چرخهاست که باعث کاهش سرعت چرخش مته میشود.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی مزایای این ساز و کار (مثل سادگی، ارزانی و کاهش ضربه و لرزش) را نیز بررسی کنی و آن را با ساز و کارهای دیگر مانند چرخدنده یا کوپلینگ مقایسه کنی. همچنین درباره انواع تسمهها (تخت، V شکل، دندانهدار) و کاربرد خاص هر کدام تحقیق کن.
یادآوری ایمنی: هنگام کار یا مشاهده ماشینآلات دارای تسمه و چرخ، هرگز هنگامی که دستگاه روشن است به قسمتهای متحرک نزدیک نشو. تعمیر و تنظیم این قطعات باید توسط فرد آگاه و پس از قطع کامل برق انجام شود.