راهنمایی کوتاه: مردم ایران در دوره قاجار به دلایل مختلفی خواهان تغییر نظام حکومتی و برقراری مشروطه بودند.
گامبهگام:
- ضعف حکومت قاجار: حکومت قاجار در اداره کشور ضعیف بود، فساد مالی و اداری گسترده بود و دربار هزینههای زیادی صرف خوشگذرانی میکرد.
- نفوذ بیگانگان: کشورهای روسیه و انگلیس در امور داخلی ایران نفوذ زیادی داشتند و قراردادهای ناعادلانهای مانند امتیاز تنباکو به ضرر مردم منعقد میشد.
- مشکلات اقتصادی: مردم با فقر، گرانی و مالیاتهای سنگین دستوپنجه نرم میکردند، در حالی که ثروت کشور به جیب عدهای خاص میرفت.
- آگاهیهای جدید: روشنفکران و تحصیلکردههایی که با کشورهای دیگر در ارتباط بودند، با مفاهیمی مانند قانون، آزادی و پارلمان آشنا شدند و این ایدهها را در ایران منتشر کردند.
- ظلم و بیعدالتی: حاکمان محلی و حکومت مرکزی اغلب به حقوق مردم احترام نمیگذاشتند و مردم احساس میکردند در برابر ظلم هیچ پناهی ندارند.
- الگوگیری از دیگران: موفقیتهای کشورهایی مانند ژاپن در اصلاحات (مثل میجی) یا جنبشهای مشروطهخواهی در عثمانی، به ایرانیان نشان داد که تغییر ممکن است.
پاسخ نهایی: مردم ایران به دلیل ضعف و فساد حکومت قاجار، نفوذ بیگانگان، مشکلات اقتصادی شدید، آگاهی از مفاهیم جدید حقوقی و سیاسی، ظلم و بیعدالتی حاکم و همچنین الهامگیری از تحولات دیگر کشورها، خواهان برقراری نظام مشروطه شدند. آنان میخواستند با ایجاد قانون اساسی و مجلس، قدرت شاه را محدود کرده، از حقوق خود دفاع کنند و کشور را از وضعیت نابسامان نجات دهند.
مثال مشابه: فرض کن در یک مدرسه، مدیر و معاونان به خواستههای دانشآموزان توجهی نکنند، قوانین مدرسه ناعادلانه باشد و امکانات به طور مساوی تقسیم نشود. دانشآموزان پس از مدتی برای بهبود شرایط، خواهان تشکیل شورای دانشآموزی و نوشتن مقررات عادلانهتر میشوند. خواست مردم برای مشروطه نیز شبیه به این بود؛ آنان میخواستند در سرنوشت کشورشان نقش داشته باشند.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی درباره نقش شخصیتهای مهم مشروطه مانند سید جمالالدین اسدآبادی، میرزای شیرازی، ستارخان و باقرخان تحقیق کنی. همچنین مطالعه درباره «فرمان مشروطیت» مظفرالدین شاه و متمم قانون اساسی میتواند جالب باشد.
