راهنمایی کوتاه: برای مقایسه، ابتدا ارکان هر نظام را بشناسید و سپس شباهتها و تفاوتها را در دو نمودار جداگانه بکشید.
گامبهگام:
- ۱) ارکان نظام جمهوری اسلامی ایران را فهرست کنید: رهبری، قوه مجریه (رئیسجمهور و دولت)، قوه مقننه (مجلس شورای اسلامی)، قوه قضائیه (دادگستری). همچنین نهادهای نظارتی مثل شورای نگهبان و مجمع تشخیص مصلحت نظام.
- ۲) ارکان حکومت در یک کشور اروپایی (مثل آلمان) یا آمریکا را مشخص کنید: قوه مجریه (رئیسجمهور یا نخستوزیر)، قوه مقننه (کنگره یا پارلمان)، قوه قضائیه (دادگاهها)، و تفکیک کامل قوا.
- ۳) یک نمودار مقایسهای بکشید: در یک طرف ارکان ایران، در طرف دیگر ارکان کشور منتخب را بنویسید و با خطوط نشان دهید که هر کدام چه وظایفی دارند و آیا مشابه هستند یا متفاوت.
- ۴) یک نمودار مفهومی برای ایران رسم کنید: از رهبری در بالا شروع کنید، سپس سه قوه را زیر آن بکشید و روابط آنها را با فلشهای همراستا و نظارتی نشان دهید.
پاسخ نهایی: در ایران، رهبری در رأس قرار دارد و قوا زیر نظر او فعالیت میکنند. در اروپا یا آمریکا، قوا از هم جدا و مستقل هستند و رئیسجمهور یا نخستوزیر بالاترین مقام اجرایی است. هر دو نظام دارای قوای مجریه، مقننه و قضائیه هستند، اما نحوه تعیین و نظارت متفاوت است.
مثال مشابه: مقایسه نظام جمهوری اسلامی ایران با نظام پادشاهی مشروطه (مثل بریتانیا) – در بریتانیا پادشاه تشریفاتی است، در ایران رهبری قدرت اجرایی و نظارتی دارد.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: فصلهای اول قانون اساسی ایران را مطالعه کن و با ساختار حکومت در کشورهای اروپایی مثل فرانسه یا آلمان مقایسه کن.
