دوره افشاریه و زندیه دو دوره مهم در تاریخ ایران هستند که هر کدام ویژگیهای خاص خود را دارند. در این مقایسه به بررسی اوضاع سیاسی، علمی و فرهنگی این دو دوره میپردازیم.
- دوره افشاریه (۱۱۶۱-۱۱۴۸ ه.ش): نادرشاه افشار با فتح هند و سایر مناطق، ایران را به مرزهای گذشته اش رساند. اما پس از قتل او، کشور دچار هرج و مرج شد.
- دوره زندیه (۱۱۷۴-۱۱۶۱ ه.ش): کریمخان زند با ایجاد ثبات نسبی، شرایط را برای رونق اقتصادی و فرهنگی فراهم کرد.
از نظر علمی و فرهنگی:
- دوره افشاریه: اگرچه لشکرکشیهای نادر به غنایم فرهنگی منجر شد، اما به دلیل جنگهای پیدرپی، فرصت چندانی برای شکوفایی علمی و فرهنگی نبود.
- دوره زندیه: کریمخان با حمایت از هنرمندان و صنعتگران، باعث رونق نسبی هنر و فرهنگ شد. شهر شیراز به عنوان پایتخت، مرکز فعالیتهای فرهنگی گردید.
در مجموع، هر دو دوره با وجود جنگها و ناآرامیها، تأثیرات خود را بر فرهنگ و علم ایران گذاشتند.
