راهنمایی کوتاه: بردار یک کمیت فیزیکی است که هم اندازه دارد و هم جهت.
گامبهگام:
- در فیزیک، کمیتها به دو دسته تقسیم میشوند: کمیتهای نردهای (اسکالر) و کمیتهای برداری.
- کمیت نردهای فقط اندازه دارد (مثل جرم، دما، زمان). مثلاً دمای هوا ۲۵ درجه است.
- کمیت برداری هم اندازه دارد و هم جهت. برای توصیف کامل آن باید هر دو را بدانیم.
- مثال: جابجایی یک بردار است. اگر بگوییم «۵ کیلومتر» فقط اندازه است. اما اگر بگوییم «۵ کیلومتر به سمت شمال» هم اندازه و هم جهت مشخص شده است.
- بردارها را معمولاً با یک پیکان (فلش) نشان میدهند. طول پیکان نشاندهنده اندازه و جهت پیکان نشاندهنده جهت بردار است.
- نمایش ریاضی بردار: در کتابها بردار را با یک حرف و یک پیکان کوچک روی آن نشان میدهند، مثلاً یا به صورت پررنگ: a.
پاسخ نهایی: بردار یک کمیت فیزیکی است که برای توصیف کامل آن به دو ویژگی اندازه (مقدار عددی) و جهت نیاز داریم. نیرو، سرعت و جابجایی مثالهایی از کمیتهای برداری هستند.
مثال مشابه: فرض کنید توپی را با نیرویی به سمت شرق پرتاب میکنیم. برای توصیف این نیرو باید بگوییم: «نیروی ۱۰ نیوتن به سمت شرق». عدد ۱۰ اندازه نیرو و «شرق» جهت آن است. این یک بردار کامل است.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: سعی کن کمیتهای دیگر را هم بررسی کنی. آیا وزن یک بردار است؟ وزن هم اندازه دارد (مثلاً ۳۰ کیلوگرم) و هم جهت (به سمت مرکز زمین). پس بله، وزن هم یک کمیت برداری است. حالا فکر کن، آیا مسافت طی شده یک بردار است؟ مسافت فقط اندازه دارد (مثلاً ۱۰۰ متر)، جهت برایش مهم نیست. پس مسافت یک کمیت نردهای است.