راهنمایی کوتاه: سدیم یک فلز قلیایی نرم و بسیار واکنش‌پذیر است که ویژگی‌هایش در تصویر کتاب با ظاهر، نگهداری و واکنش با آب نشان داده می‌شود.
گام‌به‌گام:
- ۱) ظاهر: سدیم فلزی براق و نقره‌ای‌رنگ است؛ اما در هوا زود کدر می‌شود.
- ۲) نرمی: به‌قدری نرم است که با چاقو یا تیغه قابل برش است و سطح تازهٔ برش‌خورده براق دیده می‌شود.
- ۳) نگهداری: چون با اکسیژن و رطوبت هوا واکنش می‌دهد، آن را در نفت سفید یا کروزین نگه می‌دارند تا از هوا و آب دور باشد.
- ۴) واکنش با آب: با آب واکنش شدید و گرمازا می‌دهد و گاز هیدروژن و سدیم هیدروکسید تولید می‌کند؛ ممکن است قطعهٔ سدیم روی آب حرکت کند یا شعله بزند.
- ۵) ویژگی‌های فلزی: رسانای برق و گرماست و مانند بیشتر فلزها چکش‌خوار و ورقه‌پذیر است.
- ۶) چگالی: چگالی سدیم از آب کمتر است، بنابراین در حالت معمول روی آب شناور می‌ماند؛ البته واکنش شدید آن را باید فقط زیر نظر معلم دید.
پاسخ نهایی:
- فلز نرم، براق و نقره‌ای‌رنگ است.
- با چاقو بریده می‌شود.
- در نفت نگهداری می‌شود.
- با آب واکنش شدید می‌دهد و گاز هیدروژن تولید می‌کند.
- رسانای برق و گرماست و چگالی‌اش از آب کمتر است.
مثال مشابه: پتاسیم هم یک فلز قلیایی نرم و واکنش‌پذیر است که در نفت نگهداری می‌شود و با آب واکنش شدید می‌دهد.
اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری: فلزهای گروه ۱ جدول تناوبی را با هم مقایسه کن؛ می‌بینی هرچه در گروه پایین‌تر می‌رویم، واکنش‌پذیری‌شان با آب بیشتر می‌شود.
یادآوری ایمنی: سدیم و واکنش آن با آب خطرناک است؛ هرگز آزمایش خانگی انجام نده و فقط زیر نظر معلم و با تجهیزات ایمنی بررسی کن.
