راهنمایی کوتاه: این یک آزمون ۲۰ سؤالی ترکیبی از کتاب آموزش قرآن پایهٔ نهم است؛ اول خودت حل کن، بعد با کلید پاسخ بسنج.
گام‌به‌گام:
- ۱) یک برگه بردار و شمارهٔ سؤال‌ها را بنویس؛ بدون نگاه کردن به کتاب شروع کن.
- ۲) در سؤال‌های تستی فقط یکی از گزینه‌ها را انتخاب کن.
- ۳) در سؤال‌های درست و غلط، جملهٔ غلط را با یک دلیل کوتاه اصلاح کن.
- ۴) در سؤال‌های پاسخ کوتاه، پاسخ را در یک یا دو جمله بنویس.
- ۵) در سؤال‌های تشریحی، اول تعریف و بعد مثال بزن.
- ۶) در پایان با کلید پاسخ مقایسه کن و اشتباه‌هایت را علامت بزن.
پاسخ نهایی:
بخش اول: سؤال‌های تستی (۵ سؤال)
- ۱) کدام گزینه حروف حَلقی را نشان می‌دهد؟ الف) ب م ن — ب) ء ه ع ح غ خ — ج) ی ر م ل و ن — د) ت ث د ذ
- ۲) اگر بعد از نون ساکن یا تنوین، حرف «ب» بیاید، کدام حکم اجرا می‌شود؟ الف) اظهار — ب) ادغام — ج) اقلاب — د) اخفاء
- ۳) در کدام مورد ادغام همراه با غُنّه انجام می‌شود؟ الف) نون ساکن + ل — ب) نون ساکن + ر — ج) نون ساکن + م — د) نون ساکن + ت
- ۴) علامت «لا» در قرآن نشانهٔ چیست؟ الف) وقف لازم — ب) وقف ممنوع — ج) وقف جایز — د) وقف بهتر
- ۵) مدّ طبیعی (اصلی) به اندازهٔ چند حرکت کشیده می‌شود؟ الف) یک حرکت — ب) دو حرکت — ج) سه حرکت — د) چهار حرکت
بخش دوم: درست یا غلط (۵ سؤال)
- ۶) تعداد حروف حَلقی ۶ حرف است.
- ۷) اقلاب یعنی نون ساکن به میم تبدیل می‌شود.
- ۸) در ادغام نون ساکن با حروف «ی ن م و» غُنّه خوانده نمی‌شود.
- ۹) علامت «م» در قرآن نشانهٔ وقف ممنوع است.
- ۱۰) تنوین در تلفظ مانند نون ساکن در پایان کلمه عمل می‌کند.
بخش سوم: پاسخ کوتاه (۵ سؤال)
- ۱۱) حروف یرملون را بنویس.
- ۱۲) اخفاء را کوتاه تعریف کن.
- ۱۳) غُنّه چیست؟
- ۱۴) دو مورد از آداب تلاوت قرآن را بنویس.
- ۱۵) علامت «ج» در وقف چه معنایی دارد؟
بخش چهارم: سؤال‌های تشریحی (۵ سؤال)
- ۱۶) چهار حکم نون ساکن و تنوین را نام ببر و برای هر کدام یک مثال بنویس.
- ۱۷) تفاوت ادغام با غُنّه و ادغام بدون غُنّه را با مثال توضیح بده.
- ۱۸) وقف و ابتدا را تعریف کن و بگو چرا رعایت آن در خواندن قرآن مهم است.
- ۱۹) ترجمهٔ این آیه را بنویس: «إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ».
- ۲۰) در یک بند کوتاه دربارهٔ اهمیت تدبّر در قرآن بنویس.
کلید پاسخ:
- ۱) پاسخ درست: ب) ء ه ع ح غ خ
- ۲) پاسخ درست: ج) اقلاب
- ۳) پاسخ درست: ج) نون ساکن + م
- ۴) پاسخ درست: ب) وقف ممنوع
- ۵) پاسخ درست: ب) دو حرکت
- ۶) درست.
- ۷) درست.
- ۸) غلط — با حروف ی ن م و ادغام همراه با غُنّه است.
- ۹) غلط — «م» نشانهٔ وقف لازم است.
- ۱۰) درست.
- ۱۱) ی ر م ل و ن.
- ۱۲) خواندن نون ساکن یا تنوین نه آشکار و نه مشدّد، بلکه با غُنّه و آماده برای حرف بعد.
- ۱۳) صدای نرم و کشیده‌ای که هنگام تلفظ نون و میم مشدّد از فضای بینی بیرون می‌آید.
- ۱۴) با وضو و طهارت بودن؛ با آرامش و ادب خواندن و توجه به معنا.
- ۱۵) وقف جایز است.
- ۱۶) اظهار مانند «مِنْ هادٍ»، ادغام مانند «مِنْ رَبِّهِمْ»، اقلاب مانند «مِنْ بَعْدِ» و اخفاء مانند «مِنْ قَبْلِ».
- ۱۷) ادغام با غُنّه در حروف ی ن م و است (مِنْ نُّورٍ) و ادغام بدون غُنّه در ل و ر است (مِنْ رَبِّهِمْ)؛ در اولی صدا با غُنّه حل می‌شود و در دومی نون کامل در حرف بعد حل می‌شود.
- ۱۸) وقف یعنی ایستادن در پایان یک جمله با نفس گرفتن و ابتدا یعنی شروع دوباره از جایی که معنا کامل است؛ رعایت آن باعث می‌شود معنا اشتباه نشود.
- ۱۹) همانا خداوند با صبرکنندگان است.
- ۲۰) تدبّر یعنی اندیشیدن در معنا و پیام آیه‌ها؛ به ما کمک می‌کند دستورهای قرآن را در زندگی به کار ببندیم.
مثال مشابه:
اگر در کلمه‌ای نون ساکن یا تنوین قبل از حرف «ب» بیاید، اقلاب رخ می‌دهد. مثلاً در «مِنْ بَعْدِ» نون به میم تبدیل می‌شود و «مِمْ بَعْدِ» خوانده می‌شود. برای تمرین، همین کار را روی «أَنْ بُورِکَ» و «مِنْ بَیْنِ» امتحان کن.
اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری:
- درس تجوید را مرور کن و برای هر حکم سه مثال از قرآن پیدا کن.
- سؤال‌های درست و غلط را که غلط بودند، به شکل درست بازنویسی کن.
- از کلاس یا دوستت بخواه همین آزمون را با تو تمرین کند و اشتباه‌هایت را بررسی کنید.
