راهنمایی کوتاه: برای حل این مسئله، باید از قوانین علامتگذاری در ضرب و تقسیم اعداد حقیقی استفاده کنیم.
گامبهگام:
- ۱) از شرط (الف) شروع میکنیم: . این یعنی حاصل تقسیم b بر ac منفی است. برای منفی بودن یک کسر، صورت و مخرج باید علامتهای مخالف داشته باشند. پس یا b مثبت و ac منفی است، یا b منفی و ac مثبت است.
- ۲) شرط (ب) را بررسی میکنیم: . این یعنی حاصل ضرب abc منفی است. حاصل ضرب سه عدد منفی است وقتی تعداد عوامل منفی در آن فرد باشد (یک یا سه تا).
- ۳) شرط (ج) را در نظر میگیریم: . توجه کن که همیشه مثبت است (مگر b=0 که در اینجا امکان ندارد چون در مخرج قرار میگیرد و تقسیم بر صفر تعریف نشده است). پس برای مثبت بودن کل کسر، مخرج (یعنی ac) نیز باید مثبت باشد. بنابراین از شرط (ج) نتیجه میگیریم: .
- ۴) حالا اطلاعات را ترکیب میکنیم. از گام ۳ میدانیم ac مثبت است. این اطلاعات را در شرط (الف) جایگزین میکنیم. اگر ac مثبت باشد، برای اینکه منفی شود، باید b منفی باشد (چون تقسیم یک عدد منفی بر یک عدد مثبت، نتیجه منفی میدهد).
- ۵) تا اینجا داریم: ac مثبت و b منفی. ac مثبت یعنی a و c همعلامت هستند (هر دو مثبت یا هر دو منفی). حالا شرط (ب) را چک میکنیم: abc منفی است. میدانیم b منفی است. پس حاصل ضرب a و c و b منفی است. از آنجایی که b منفی است، برای منفی شدن abc، حاصل ضرب a و c باید مثبت باشد (چون منفی × مثبت = منفی). خوشبختانه از قبل میدانستیم ac مثبت است، پس این شرط هم برقرار میشود.
- ۶) جمعبندی علامتها: b قطعاً منفی است. a و c همعلامت هستند (هر دو مثبت یا هر دو منفی). در هر دو حالت، هر سه شرط برقرار میماند. بیا یک حالت را آزمایش کنیم: اگر a و c هر دو مثبت باشند، ac مثبت، b منفی. شرط الف: (منفی)/(مثبت) = منفی ✓. شرط ب: (مثبت)×(منفی)×(مثبت) = منفی ✓. شرط ج: (مثبت)/(مثبت) = مثبت ✓. اگر a و c هر دو منفی باشند نیز همه شرطها برقرارند.
پاسخ نهایی:
عدد b باید منفی باشد. اعداد a و c باید همعلامت باشند، یعنی یا هر دو مثبت یا هر دو منفی. در این حالت هر سه نابرابری داده شده برقرار خواهند بود.
مثال مشابه:
فرض کن a=2، c=3 (هر دو مثبت) و b=-1. بیا بررسی کنیم:
الف) ✓
ب) ✓
ج) ✓
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری:
سعی کن حالتهای مختلفی برای a و c انتخاب کنی (مثلاً هر دو منفی) و دوباره بررسی کنی که همه شرطها برقرار هستند. همچنین میتوانی سؤال مشابهی طرح کنی، مثلاً: «اگر و باشد، علامت c چه میشود؟»