راهنمایی کوتاه: در جامعهشناسی، کنش رفتاری است که با «معنا» و «هدف» همراه است و دیگران را در نظر میگیرد.
گامبهگام:
۱) رفتار را از کنش جدا کنیم: رفتار میتواند بدون فکر باشد (مثل عطسه)، اما کنش با آگاهی و تصمیم انجام میشود.
۲) کنش همیشه برای خودِ فرد معنا دارد؛ مثلاً وقتی دست بلند میکنی تا سلام کنی، این کار معنا دارد.
۳) اگر این معنا به دیگران هم مربوط باشد، به آن «کنش اجتماعی» میگویند. یعنی فرد رفتارش را با توجه به دیگران تنظیم میکند.
۴) جامعهشناس مشهور، ماکس وبر، کنش اجتماعی را به چهار نوع تقسیم کرد: عقلانی-ابزاری (برای رسیدن به هدف)، ارزشی (به خاطر باور و ارزش)، عاطفی (بر اساس احساس)، و سنتی (بر اساس عادت).
۵) پس کنش فقط یک حرکت نیست؛ ترکیبی از نیت، معنا و رابطه با دیگران است.
پاسخ نهایی:
کنش در جامعهشناسی یعنی رفتاری که فرد با هدف و معنای خاصی انجام میدهد و معمولاً دیگران را هم در نظر میگیرد. وقتی این رفتار به دیگران مربوط شود، «کنش اجتماعی» نام میگیرد؛ مثل سلام کردن، درس خواندن برای آینده، یا کمک به دوست.
مثال مشابه:
فرض کن در صف نانوایی هستی. اگر فقط از سر بیحوصلگی یک قدم جلو بروی، ممکن است رفتار باشد؛ اما اگر جلو بروی تا نوبتت را رعایت کنی و به دیگران احترام بگذاری، این یک کنش اجتماعی است.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری:
میتوانی درباره «ماکس وبر» و «انواع کنش اجتماعی» بیشتر بخوانی و برای هر نوع، یک مثال از زندگی روزمره بنویسی.