راهنمایی کوتاه: این جمله نادرست است؛ زیرا حق و باطل (خوب و بد) در جامعهشناسی اغلب وابسته به بافت فرهنگی و اجتماعی هر جامعه تعریف میشوند.
گامبهگام:
- ابتدا مفهوم «جهانهای اجتماعی» را در نظر بگیرید: یعنی گروهها، فرهنگها و جوامع مختلف که ارزشها و هنجارهای خاص خود را دارند.
- در جامعهشناسی، بسیاری از ارزشهای اخلاقی (حق و باطل) بر اساس توافق و پذیرش اعضای یک جامعه شکل میگیرند؛ مثلاً در یک جامعه کمک به دیگران «حق» شمرده میشود، اما در جامعهای دیگر ممکن است اولویتهای متفاوتی داشته باشد.
- اگر حق و باطل کاملاً مستقل از پذیرش جهانهای اجتماعی بودند، در همه جوامع یکسان میبودند، در حالی که میبینیم در فرهنگهای مختلف تعریف «عدالت»، «صداقت» و... تفاوت دارد.
- پس جملهای که میگوید حق و باطل «مستقل» از پذیرش جهانهای اجتماعی هستند، درست نیست.
پاسخ نهایی: نادرست (غلط)
مثال مشابه: فرض کنید در یک گروه دوستانه، حرف زدن پشت سر دیگران «باطل» (نادرست) تلقی میشود، اما در گروه دیگری ممکن است این کار نشانهای از نزدیکی و صمیمیت باشد. این نشان میدهد که مفهوم درست و نادرست وابسته به پذیرش آن گروه (جهان اجتماعی) است.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: به درس «جهانی شدن و هویتهای اجتماعی» در کتاب جامعهشناسی پایه دهم مراجعه کن تا با نسبیگرایی فرهنگی بیشتر آشنا شوی.
