راهنمایی کوتاه: جهانبینی دنیوی، طبیعت را بهعنوان یک سیستم مادی قابلدرک و کنترل میبیند.
گامبهگام:
- ۱) ابتدا باید بدانیم «جهانبینی دنیوی» چیست. این نگرش بر اساس عقل، علم و تجربه است و به دنبال توضیح پدیدهها بدون تکیه بر مفاهیم ماوراءالطبیعه است.
- ۲) در این نگاه، طبیعت یک «سیستم مادی» در نظر گرفته میشود. یعنی از ماده و انرژی تشکیل شده و قوانین فیزیکی و شیمیایی بر آن حاکم است.
- ۳) هدف اصلی، «درک» این قوانین از طریق مشاهده، آزمایش و استدلال علمی است. مانند کاری که فیزیکدانان یا زیستشناسان انجام میدهند.
- ۴) پس از درک، انسان میتواند از طبیعت «استفاده» کند و آن را برای رفع نیازهای خود «کنترل» یا «مدیریت» نماید. مانند کشاورزی مدرن یا تولید انرژی.
- ۵) در این دیدگاه، طبیعت اغلب بهعنوان یک «منبع» یا «محیط» برای فعالیتهای انسانی دیده میشود و ارزش آن ممکن است بیشتر کاربردی باشد.
- ۶) این نگاه با نگرشهای دینی یا عرفانی که ممکن است طبیعت را مقدس یا دارای روح بدانند، متفاوت است.
پاسخ نهایی: جهانبینی دنیوی (سکولار)، طبیعت را بهعنوان یک واقعیت مادی مستقل میشناسد که قوانین ثابت و قابلکشف دارد. انسان با استفاده از علم و تکنولوژی میتواند این قوانین را درک کرده و از طبیعت برای پیشرفت و رفاه خود بهرهبرداری کند.
مثال مشابه: نگاه یک مهندس محیطزیست به یک رودخانه. او کیفیت آب، جریان و اکوسیستم آن را با ابزار علمی اندازهگیری میکند تا هم از آن محافظت کند و هم برای تولید برق یا کشاورزی از آن استفاده نماید. این یک نگاه دنیوی و علمی است.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی مفهوم مقابل آن، یعنی «جهانبینی دینی» را بررسی کنی. در بسیاری از ادیان، طبیعت آفریدهی خداوند و نشانهای از قدرت اوست، بنابراین باید با احترام و تقدس با آن برخورد کرد. مقایسهی این دو نگاه به درک بهتر جامعهشناسی کمک میکند.
