راهنمایی کوتاه: نسبتهای چهارگانه، چهار رابطه ممکن بین دو گزاره کلی (همه) و جزئی (بعضی) هستند.
گامبهگام:
- ۱) در منطق، ما با گزارههایی مثل "همه انسانها فانی هستند" یا "بعضی پرندگان نمیتوانند پرواز کنند" سر و کار داریم.
- ۲) این گزارهها دو ویژگی دارند: کیف (مثبت یا منفی) و کمیت (کلی یا جزئی).
- ۳) اگر دو گزاره کلی و جزئی را با هم ترکیب کنیم، چهار حالت اصلی به وجود میآید که به آنها «نسبتهای چهارگانه» میگویند.
- ۴) این چهار نسبت عبارتند از:
• همه S، P هستند (کلی مثبت)
• هیچ S، P نیست (کلی منفی)
• بعضی S، P هستند (جزئی مثبت)
• بعضی S، P نیستند (جزئی منفی) - ۵) حرف S معمولاً نشاندهنده موضوع (مثلاً انسانها) و حرف P نشاندهنده محمول (مثلاً فانی) است.
- ۶) این چهار نسبت، پایه استدلالهای قیاسی (مثل: همه انسانها فانی هستند، سقراط انسان است، پس سقراط فانی است) را تشکیل میدهند.
پاسخ نهایی: نسبتهای چهارگانه در منطق، چهار شکل اصلی گزاره هستند که از ترکیب «کلی/جزئی» و «مثبت/منفی» به دست میآیند و شامل: کلی مثبت، کلی منفی، جزئی مثبت و جزئی منفی میشوند.
مثال مشابه:
• کلی مثبت: همه گربهها پستاندار هستند.
• کلی منفی: هیچ ماهیای شش ندارد.
• جزئی مثبت: بعضی دانشآموزان ورزشکار هستند.
• جزئی منفی: بعضی پرندگان نمیتوانند پرواز کنند.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: سعی کن برای هر کدام از این چهار نسبت، دو مثال جدید از زندگی روزمره خودت بنویسی. سپس ببین آیا میتوانی یک استدلال قیاسی ساده (با دو فرض و یک نتیجه) با استفاده از این نسبتها بسازی؟
