هیدروژن؛ نخستین عنصر و عنصر غالب مشتری

راهنمایی کوتاه: برای پاسخ، دو چیز را جدا بررسی کن: نخستین عنصری که بعد از مه‌بانگ ساخته شد، و فراوان‌ترین عنصر در سیارهٔ مشتری.

گام‌به‌گام:

• ۱) در لحظه‌های آغازین مه‌بانگ، ابتدا ذرات بنیادی مثل پروتون ساخته شدند. پروتون همان هستهٔ اتم هیدروژن است؛ پس نخستین عنصر، هیدروژن است.
• ۲) کمی بعد (در چند دقیقهٔ اول)، هسته‌های سبک‌تری مانند هلیم هم از پیوند پروتون‌ها و نوترون‌ها به وجود آمدند، اما سهم هیدروژن از همه بیشتر بود.
• ۳) مشتری یک سیارهٔ غول‌پیکر گازی است. جو و درون آن بیشتر از هیدروژن ساخته شده است؛ حدود سه‌چهارم جرم مشتری هیدروژن و باقی تقریباً هلیم است.
• ۴) پس هر دو بخش جمله به یک عنصر اشاره می‌کنند: هیدروژن.
• ۵) در نتیجه، جملهٔ «نخستین عنصر به وجود آمده پس از مه‌بانگ، فراوان‌ترین عنصر مشتری است» با دانش علمی هم‌خوانی دارد.

پاسخ نهایی: درست. نخستین عنصری که پس از مه‌بانگ پدید آمد هیدروژن است و هیدروژن فراوان‌ترین عنصر در سیارهٔ مشتری نیز هست.

مثال مشابه: در ستاره‌ها هم همین اتفاق می‌افتد؛ آن‌ها سوخت خود را از هیدروژن می‌گیرند و آن را به هلیم تبدیل می‌کنند، ولی هنوز در بیشتر ستاره‌ها هیدروژن فراوان‌ترین عنصر است.

اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری: بپرس چرا مشتری با این‌که بیشترش هیدروژن است، مثل یک ستاره شعله نمی‌کشد؛ پاسخ در جرم و فشار درونی آن پنهان است.