راهنمایی کوتاه: در این سوال باید بیتی را که مفهومش با بقیه متفاوت است، پیدا کنید.
گامبهگام:
۱) ابتدا هر بیت را جداگانه بررسی میکنیم.
۲) بیت اول: «جهانش گه صلح و جنگ آزمود / ز جنگش زیان دید و از صلح سود» یعنی جهان او را گاه در صلح و جنگ آزمود؛ از جنگ زیان و از صلح سود دید. پس آزمون از طریق سود و زیان (در صلح و جنگ) است.
۳) بیت دوم: «چو مهر کسی را بخواهی ستود / بباید به سود و زیان آزمود» یعنی برای ستودن مهر کسی، باید او را در سود و زیان آزمود.
۴) بیت سوم: «معیار دوستان دغل روز حاجت است / قرضی به ریم تجربه از دوستان طلب» یعنی معیار دوستان فریبکار، روز نیاز است؛ برای آزمایش از دوستان قرض بخواه.
۵) بیت چهارم: «دوستان را به گاه سود و زیان / بتوان دید و آزمود توان» یعنی دوستان را در زمان سود و زیان میتوان دید و آزمود.
۶) با مقایسه میبینیم که بیتهای اول، دوم و چهارم همگی به آزمودن از طریق سود و زیان اشاره دارند، اما بیت سوم به آزمودن از طریق نیاز (حاجت) و قرض اشاره دارد. بنابراین مفهوم بیت سوم با بقیه متفاوت است.
پاسخ نهایی: بیت سوم («معیار دوستان دغل روز حاجت است / قرضی به ریم تجربه از دوستان طلب») مفهوم متفاوتی دارد.
مثال مشابه: اگر بخواهی دوستان واقعی را بشناسی، میتوانی در مواقع سختی و نیاز، آنها را محک بزنی. مانند بیت سوم که از قرض خواستن به عنوان آزمایش یاد میکند.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی درباره شیوههای شناخت دوستان در ادبیات فارسی مانند اشعار سعدی و فردوسی بیشتر بخوانی.
