راهنمایی کوتاه: علوم و فنون ادبی یازدهم، درسی است که با زیباییهای زبان فارسی و آرایههای ادبی سر و کار دارد.
گامبهگام:
- ۱) ابتدا موضوع درس یا فصل مورد نظر خود را مشخص کن. آیا دربارهٔ وزن شعر (عروض)، آرایههای ادبی، یا تاریخ ادبیات سؤال داری؟
- ۲) اگر دربارهٔ آرایهها سؤال است، ابتدا تعریف سادهٔ آن آرایه را به خاطر بیاور. مثلاً «تشبیه» یعنی مقایسه کردن دو چیز با هم.
- ۳) مثالهای کتاب درسی را مرور کن. معمولاً برای هر آرایه یک مثال واضح وجود دارد.
- ۴) در تستها، گزینهها را با دقت بخوان. ابتدا گزینههای کاملاً غلط را حذف کن.
- ۵) به نکات ریز توجه کن. گاهی یک کلمهٔ خاص در بیت شعر، کلید پیدا کردن آرایه است.
- ۶) اگر مطمئن نیستی، به حس ادبی خودت هم اعتماد کن! گاهی زیباترین تشبیه یا استعاره، همان پاسخ درست است.
پاسخ نهایی: برای موفقیت در تست علوم و فنون، باید مفاهیم پایه را خوب یاد بگیری و با حل تمرین زیاد، مهارت پیدا کنی. سعی کن شعرها را با دقت بخوانی و زیباییهای پنهان آنها را کشف کنی.
مثال مشابه: فرض کن در تستی این بیت را داری: «چون سرو، قامت بلندش در باغ میرست». سؤال میپرسد: «آرایهٔ به کار رفته در «چون سرو» چیست؟»
۱) تشبیه
۲) استعاره
۳) کنایه
۴) مجاز
با توجه به اینکه «چون» کلمهٔ شباهت است، میفهمیم شاعر «قامت» را به «سرو» تشبیه کرده. پس گزینهٔ ۱ (تشبیه) درست است.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: سعی کن برای هر آرایهٔ ادبی که یاد میگیری، علاوه بر مثال کتاب، یک مثال جدید از خودت پیدا کنی. میتوانی از شعرهای مورد علاقهات یا حتی جملههای زیبایی که میشناسی استفاده کنی. این کار باعث میشود مفاهیم را بهتر به خاطر بسپاری.
