پایههای هجایی در شعر فارسی به واحدهای آهنگی گفته میشود که از ترکیب هجاهای مختلف تشکیل شدهاند.
- هجا به واحدی از کلمه گفته میشود که شامل یک مصوت (واکه) و یک یا چند صامت (همخوان) است.
- پایههای هجایی به ما کمک میکنند تا وزن و آهنگ شعر را درک کنیم.
برای شناسایی پایههای هجایی ابتدا باید هجاهای کلمات را از هم جدا کنیم.
مثلاً در کلمه «پدر» سه هجا وجود دارد: «پـ» + «ـد» + «ـر».
حالا بیایید یک مثال را با هم بررسی کنیم.
شعر «ای ایران» سروده ابوالقاسم لاهوتی را در نظر بگیرید.
برای فهمیدن پایههای هجایی این شعر، ابتدا باید آن را به هجاهای تشکیلدهنده تقسیم کنیم.
مثلاً «ای ایران» به هجاهای «ای» و «ای» و «ران» تقسیم میشود.
با این کار میتوانیم وزن شعر را تشخیص دهیم.
وزن شعر به ما کمک میکند تا الگوی هجایی آن را بفهمیم.
یادگیری پایههای هجایی به درک بهتر موسیقی شعر و لذت بردن بیشتر از خواندن آن کمک میکند.