راهنمایی کوتاه: برای پیدا کردن استعاره در متن عربی، به دنبال کلماتی بگرد که معنای اصلیشان در جملهای دیگر به کار رفته باشد و با قرینهای مشخص، معنای مجازی را نشان دهند.
۱) جمله را با دقت بخوان و کلماتی را که معنای ظاهریشان با بافت جمله هماهنگ نیست، شناسایی کن.
۲) بررسی کن آیا بین معنای حقیقی (اولیه) و معنای بهکاررفته، نوعی رابطه (علاقه) مانند مشابهت وجود دارد یا نه.
۳) به دنبال قرینه (نشانه) بگرد که مشخص کند کلمه در معنای مجازی به کار رفته؛ مثلاً صفتی که تنها به معنای مجازی میخورد.
۴) اگر قرینه وجود داشته باشد و واژه به معنای غیرحقیقی استفاده شده باشد، آن کلمه استعاره است.
۵) نوع استعاره را مشخص کن: اگر قرینه، مانع از اراده معنای حقیقی شود (تصریحیه)، و اگر قرینه به معنای اصلی اشاره داشته باشد (مکنیه).
پاسخ نهایی: تکنیک اصلی این است: اول واژهای را که معنای ظاهری ندارد انتخاب کن، سپس رابطه (علاقه) و قرینه را بیاب. اگر رابطه مشابهت و قرینه موجود باشد، استعاره تشخیص داده میشود.
مثال مشابه: در جملهٔ عربی «رأیت أسداً یخطب» (شیری را دیدم که سخنرانی میکند): کلمهٔ «أسد» (شیر) معنای حقیقیاش حیوان درنده است، اما در اینجا به انسان شجاع اشاره دارد. رابطهٔ مشابهت (شجاعت) و قرینه «یخطب» (سخنرانی میکند) نشان میدهد که «أسد» استعاره است.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: به کتابهای بلاغت عربی مانند «جواهر البلاغه» یا بخش استعاره در کتاب درسی عربی پایه دوازدهم مراجعه کن. تمرین بیشتر در تشخیص انواع استعاره (تصریحیه و مکنیه) کمک زیادی میکند.
