سلام! سوال خوبی پرسیدی. میخواهیم ببینیم برای جمعهای غیرعاقل (چیزهایی که جان ندارند) چه نشانههایی وجود دارد و چرا «الصور المتحرکة» به این شکل صرف میشود.
راهنمایی کوتاه: جمعهای غیرعاقل در عربی معمولاً مؤنث تلقی میشوند و با علامت تأنیث (مانند تاء مربوطة) میآیند.
گامبهگام:
- ۱) ابتدا بدانیم «غیرعاقل» یعنی چه: به موجودات بیجان (مانند میز، کتاب، عکس) و نیز گیاهان گفته میشود.
- ۲) در زبان عربی، جمعهای غیرعاقل (جمع مکسر) معمولاً به صورت مؤنث مفرد با فعل و صفت مطابقت داده میشوند. یعنی اگر کلمهای جمع غیرعاقل باشد، فعل و صفت مربوط به آن به صورت مؤنث مفرد میآید.
- ۳) مثال: «الصور» جمع کلمهی «صورة» (عکس) است و چون غیرعاقل است، صفت آن باید مؤنث مفرد بیاید. پس «المتحرکة» (به معنای متحرک) به صورت مؤنث مفرد آمده است.
- ۴) نشانهی تأنیث در اینجا «ة» (تاء مربوطة) است که در انتهای «المتحرکة» دیده میشود. این نشانه معمولاً برای جمعهای غیرعاقل استفاده میشود.
- ۵) برای تشخیص: اگر کلمهای جمع بود و به چیزی غیرجاندار اشاره میکرد، به احتمال زیاد صفت آن مؤنث مفرد خواهد بود.
پاسخ نهایی: برای جمع غیرعاقل، نشانهی اصلی این است که صفت مربوط به آن به صورت مؤنث مفرد میآید (مثل «ة» در انتها). در مثال «الصور المتحرکة»، چون «صور» جمع غیرعاقل است، صفت «متحرکة» به شکل مؤنث مفرد آمده است.
مثال مشابه: «الکتب الجدیدة» (کتابهای جدید) – «کتب» جمع غیرعاقل است، پس صفت «جدیدة» مؤنث مفرد آمده است.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: سعی کن چند جمله با جمعهای غیرعاقل مثل «الشجرات الطویلة» (درختان بلند) یا «المدارس الکبیرة» (مدرسههای بزرگ) تمرین کنی تا ملکهی ذهنت شود.