راهنمایی کوتاه: از اصل بقای انرژی (تعادل گرمایی) استفاده میکنیم.
گامبهگام:
- ۱) دادهها را مشخص میکنیم:
آب اول: جرم m1 = 500 گرم = 0.5 کیلوگرم، دمای اولیه T1 = 22°C
آب دوم: جرم m2 = 1 کیلوگرم، دمای اولیه T2 = 40°C
ظرفیت گرمایی ویژه آب: c = 4200 J/(kg·°C)
دمای تعادل نهایی: Tf = ? - ۲) اصل بقای انرژی در تعادل گرمایی: گرمای از دست داده توسط جسم گرم = گرمای جذب شده توسط جسم سرد.
آب گرم (1 کیلوگرمی) گرما از دست میدهد، آب سرد (0.5 کیلوگرمی) گرما جذب میکند. - ۳) معادله تعادل را مینویسیم:
Qجذب شده = Qاز دست داده
m1 × c × (Tf – T1) = m2 × c × (T2 – Tf)
توجه: c در دو طرف مشترک است و حذف میشود. - ۴) مقادیر را جایگزین میکنیم:
0.5 × (Tf – 22) = 1 × (40 – Tf) - ۵) معادله را حل میکنیم:
0.5Tf – 11 = 40 – Tf
0.5Tf + Tf = 40 + 11
1.5Tf = 51
Tf = 51 ÷ 1.5 - ۶) محاسبه نهایی:
Tf = 34
پاسخ نهایی: دمای تعادل نهایی 34 درجه سلسیوس است.
مثال مشابه: اگر 200 گرم آب 10°C را با 300 گرم آب 50°C مخلوط کنیم، دمای تعادل چقدر میشود؟ (c یکسان است)
حل: 0.2×(Tf–10) = 0.3×(50–Tf) → 0.2Tf–2 = 15–0.3Tf → 0.5Tf = 17 → Tf = 34°C
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: این اصل برای هر دو ماده با ظرفیت گرمایی یکسان کاربرد دارد. اگر مواد متفاوت باشند (مثلاً آب و فلز)، باید c هر کدام را در معادله قرار دهی.